Ngày 3/3, Công an thành phố Hà Nội cho biết, từ tháng 8/2025, nhóm người Trung Quốc và Nhật Bản đã tập trung tại Hà Nội để xây dựng kịch bản giả danh cảnh sát, kiểm sát viên, tòa án Nhật Bản. Chiều 28/2, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đồng loạt kiểm tra 4 địa điểm tại khu đô thị Ciputra, phường Phú Thượng và căn hộ tại chung cư Mipec 122-124 Xuân Thủy, phường Cầu Giấy. Tại đây, công an đã phát hiện 3 người Trung Quốc, 4 người Nhật Bản, đang có dấu hiệu hoạt động lừa đảo qua mạng, xuyên quốc gia. Nghi phạm Z.H., quốc tịch Trung Quốc, được xác định là chủ mưu, cầm đầu. Các nhà chức trách ước tính, tổng số tiền nhóm này chiếm đoạt được ước tính khoảng 11 tỷ đồng.

Công an Hà Nội đã thu giữ tại hiện trường 65 điện thoại di động, 19 máy tính bảng, 3 máy tính xách tay, 12 bộ đàm, 4 bộ cảnh phục cảnh sát Nhật Bản. Mỗi ngày, từ những căn hộ này, các đối tượng thực hiện hàng loạt cuộc gọi xuyên biên giới từ Hà Nội (Việt Nam) sang Nhật Bản. Chúng giả danh cảnh sát, kiểm sát viên, tòa án Nhật Bản, thông báo nạn nhân có liên quan đến các vụ án hình sự, yêu cầu chuyển tiền điện tử Ethereum để "phục vụ điều tra".

Đây là lần đầu dư luận xác nhận một xu hướng mới - một tổng đài lừa đảo đặt tại Hà Nội và nạn nhân đều ở Nhật Bản.

Chỉ vài tháng sau, tại Lào Cai, lực lượng Công an tiếp tục bóc gỡ một đường dây lừa đảo công nghệ cao khác hoạt động dưới vỏ bọc thuê khách sạn lưu trú. Lần này, toàn bộ thành viên đều là công dân Trung Quốc, từng hoạt động tại Campuchia. Nhưng điều khiến giới an ninh mạng đặc biệt quan tâm không phải quốc tịch của các đối tượng mà là những gì chúng mang theo.

19 đối tượng người Trung Quốc di chuyển từ Campuchia vào Việt Nam, thuê khách sạn, lắp đặt hệ thống máy tính, thiết bị phát sóng, điện thoại và sử dụng các nền tảng mạng xã hội để tổ chức lừa đảo chuyên nghiệp.

Mục tiêu mà chúng nhắm tới không phải người dân Việt Nam mà là các công dân Trung Quốc. Chúng mang theo khoảng 25.000 dữ liệu cá nhân của Trung Quốc - nguyên liệu đầu vào của ngành công nghiệp lừa đảo trực tuyến.  Mỗi số điện thoại là một mục tiêu. Mỗi tài khoản mạng xã hội là một cánh cửa. Mỗi dữ liệu cá nhân đều có thể trở thành một nạn nhân trong tương lai.

Khác với vụ việc ở Hà Nội, các đối tượng lần này không chỉ đơn thuần dựng "cứ điểm". Chúng đã mang theo dữ liệu, thiết bị, nhân sự và chuẩn bị cho một quy mô vận hành lớn hơn nhiều. Đó là dấu hiệu cho thấy các tổ chức lừa đảo đang chuẩn bị cho kế hoạch "cắm rễ" tại Việt Nam.

Đầu tháng 6/2026, hơn 100 công dân Trung Quốc được tổ chức đưa vào Việt Nam. Chúng ùa vào những khu nghỉ dưỡng, farmstay và biệt thự biệt lập tại Hà Nội, Lào Cai, Phú Thọ được thuê trọn gói. Các đối tượng liên tục thay đổi nơi ở, hạn chế tiếp xúc với người dân địa phương. Chúng lựa chọn những khuôn viên rộng hàng héc-ta, tách biệt với khu dân cư. Mọi tính toán đều hướng tới một mục tiêu: Xây dựng một trung tâm lừa đảo trực tuyến quy mô lớn.

Đứng sau âm mưu này là Zhao Wei Zhong – đối tượng từng hoạt động trong các tổ chức lừa đảo tại Campuchia. Nếu thành công, đây sẽ không còn là vài căn hộ làm nơi gọi điện lừa đảo như vụ án ở Hà Nội hồi tháng 3 mà đó sẽ là một "công xưởng tội phạm số" đúng nghĩa: có trung tâm điều hành, có nhân sự tập trung, có hạ tầng kỹ thuật, có quy trình đào tạo, có khả năng tạo ra hàng nghìn cuộc gọi lừa đảo mỗi ngày.

Nói cách khác, những "đặc khu lừa đảo" từng gây nhức nhối ở nhiều quốc gia Đông Nam Á đã bắt đầu tìm đường dịch chuyển vào Việt Nam.

Nhìn theo tiến trình thời gian, có thể thấy sự dịch chuyển của tội phạm diễn ra theo từng nấc: Đầu tiên, Việt Nam chỉ là nơi đặt "cứ điểm" để lừa người ở quốc gia khác. Sau đó, chúng mang theo dữ liệu, nhân sự và thiết bị để chuẩn bị hoạt động lâu dài. Và cuối cùng, chúng tìm cách xây dựng những "nhà máy sản xuất lừa đảo" ngay trên lãnh thổ Việt Nam. Đây không đơn thuần là sự thay đổi địa bàn phạm tội. Đó là sự dịch chuyển của cả một mô hình công nghiệp tội phạm xuyên quốc gia.

Điều đáng nói là toàn bộ hệ thống này đã bị phát hiện trước khi chính thức đi vào vận hành. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn, Công an tỉnh Phú Thọ đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, khép kín vòng vây từ ngày 5 đến 7/6/2026.

Nhiều đối tượng bị bắt giữ. Hàng chục người nước ngoài cư trú trái phép bị phát hiện. Hàng chục máy tính, điện thoại, thiết bị lưu trữ dữ liệu cùng phương tiện kỹ thuật phục vụ hoạt động lừa đảo bị thu giữ. Quan trọng hơn cả: Không có nạn nhân nào bị lừa, không có cuộc gọi lừa đảo nào được thực hiện, không có tài sản nào của người dân bị chiếm đoạt. Một "công xưởng" tội phạm mạng đã bị vô hiệu hóa ngay từ khi còn nằm trên giấy. Trong cuộc chiến với tội phạm công nghệ cao, đôi khi ngăn chặn được một vụ án còn giá trị hơn việc điều tra hàng nghìn bị hại sau đó.

Ngày 12/6, Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết đã phát hiện 83 công dân Trung Quốc thuê trọn khách sạn The Emerald Gold để tập kết nhân sự, lắp đặt hệ thống máy tính, điện thoại và các thiết bị điện tử, chuẩn bị triển khai hoạt động lừa đảo trực tuyến.

Theo cơ quan điều tra, phần lớn trong số này nhập cảnh trái phép từ Campuchia sang Việt Nam. Toàn bộ nhân sự và cơ sở vật chất phục vụ hoạt động lừa đảo vừa được tập kết, lắp đặt nên chưa kịp đi vào vận hành.

Nhà chức trách đánh giá, việc triệt phá kịp thời đã ngăn chặn nguy cơ hình thành một trung tâm lừa đảo công nghệ cao xuyên quốc gia quy mô lớn.

Điều đáng suy ngẫm là mô hình này có nhiều điểm tương đồng với những gì lực lượng Công an phát hiện tại Phú Thọ và Lào Cai: thuê trọn cơ sở lưu trú, tập trung số lượng lớn người nước ngoài, lắp đặt hàng trăm thiết bị điện tử, hoạt động khép kín và hạn chế tiếp xúc với cộng đồng chung quanh.

Nhìn tổng thể, các vụ việc đang phác họa một xu hướng đáng lo ngại. Từ những căn hộ cao cấp tại Hà Nội, những biệt thự biệt lập ở Phú Thọ, Lào Cai cho đến một khách sạn được thuê trọn gói tại Thành phố Hồ Chí Minh, các tổ chức lừa đảo xuyên quốc gia dường như đang thử nghiệm nhiều mô hình khác nhau để tìm kiếm "đại bản doanh" ngay trên lãnh thổ Việt Nam.

Trong nhiều năm qua, khu vực Đông Nam Á đã chứng kiến sự xuất hiện của hàng loạt "đặc khu lừa đảo" đặt tại Campuchia, Myanmar hay Lào. Đây là những tổ hợp khép kín vận hành theo mô hình doanh nghiệp. Khi các quốc gia trong khu vực tăng cường truy quét, các tổ chức này bắt đầu tìm kiếm những địa bàn mới. Điều đáng lo ngại là chúng không còn muốn điều hành từ xa. Chúng muốn đặt chân trực tiếp vào từng quốc gia, muốn xây dựng cơ sở hạ tầng, muốn tuyển dụng nhân sự, muốn thiết lập những trung tâm điều hành mới. Những gì xảy ra tại Phú Thọ cho thấy Việt Nam đã bắt đầu xuất hiện trong toan tính dịch chuyển đó.

Giới chuyên gia an ninh mạng cho rằng có ba nguyên nhân chính khiến các tổ chức lừa đảo muốn đặt “đại bản doanh” tại Việt Nam:

Thứ nhất, hạ tầng số của Việt Nam phát triển nhanh, tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối, liên lạc và vận hành từ xa.

Thứ hai, chính sách hội nhập và giao lưu quốc tế ngày càng mở rộng khiến việc di chuyển của các đối tượng trở nên dễ dàng hơn.

Thứ ba, các tổ chức tội phạm nhận thấy Việt Nam là quốc gia có nguồn nhân lực trẻ, hiểu biết công nghệ và có thể bị lợi dụng cho các hoạt động tuyển dụng, vận hành.

Nói cách khác, chúng không chỉ tìm nơi để ẩn náu, điều chúng muốn là xây dựng cơ sở sản xuất tội phạm.

Công an Thành phố Hồ Chí Minh khuyến cáo: Các cơ sở lưu trú, chủ căn hộ cho thuê cần chấp hành nghiêm quy định khai báo tạm trú cho người nước ngoài. Đồng thời, người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác; khi phát hiện các cơ sở có dấu hiệu bất thường như tụ tập đông người nước ngoài, lắp đặt số lượng lớn thiết bị máy tính, camera, hoạt động kín đáo… cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan Công an gần nhất để kịp thời kiểm tra, xử lý.

Nếu trước đây, người dân chỉ cần cảnh giác với một đường link lạ, một cuộc gọi giả danh hay một tin nhắn chứa mã độc, thì nay thách thức đã thay đổi khá nhiều. Tội phạm công nghệ cao không còn chỉ ẩn mình trên không gian mạng mà chúng đang tìm cách hiện diện ngay trong đời sống hằng ngày ở các địa phương.

Điều đó cũng có nghĩa rằng, cuộc chiến chống tội phạm công nghệ cao không còn là cuộc chiến thuần túy trên không gian số, nó bắt đầu từ những dấu hiệu rất đời thường mà chúng ta có thể nhận diện với một tinh thần cảnh giác cao độ.

Những dấu hiệu mà người dân, chủ nhà cho thuê, doanh nghiệp vận hành khách sạn, resort, homestay, farmstay cần đặc biệt lưu tâm như sau: một nhóm người nước ngoài thuê biệt thự biệt lập trong thời gian dài nhưng không có hoạt động du lịch rõ ràng; một khu nghỉ dưỡng được thuê trọn gói, hạn chế tiếp xúc với bên ngoài; những chuyến vận chuyển số lượng lớn thiết bị điện tử vào các địa điểm lưu trú khép kín.

Có thể chỉ vì chủ quan, tin tưởng môi giới hoặc khách hàng, một hợp đồng cho thuê thiếu kiểm tra, một biểu hiện bất thường bị bỏ qua cũng có thể vô tình biến cơ sở lưu trú thành nơi ẩn náu hoặc "đại bản doanh" của các tổ chức lừa đảo xuyên quốc gia.

Chiến công của Công an tỉnh Phú Thọ, Công an tỉnh Lào Cai hay Công an thành phố Hà Nội không chỉ là việc bóc gỡ những đường dây tội phạm cụ thể. Quan trọng hơn, đó là việc phát hiện và ngăn chặn từ sớm nguy cơ Việt Nam bị biến thành địa bàn trung chuyển, thậm chí là nơi hình thành những "công xưởng lừa đảo số" quy mô lớn.

Trong kỷ nguyên số, bảo vệ an ninh mạng không còn là việc riêng của lực lượng chuyên trách. Mỗi khách sạn, resort, homestay, farmstay và từng nhân viên lễ tân cũng đang trở thành một "chốt gác" quan trọng trong việc ngăn chặn những "nhà máy sản xuất lừa đảo" ngay từ khi chúng còn chưa kịp vận hành.

Ngày xuất bản: 30/6/2026
Tổ chức sản xuất: Vũ Mai Hoàng - Đinh Song Linh
Nội dung: Thanh Trà và Tổ chức Chống Lừa Đảo
Trình bày: Phan Anh - Đức Duy