Image of 2 retro cars in a driveway of a Palm Springs house
Image of 2 retro cars in a driveway of a Palm Springs house

ĐỘT PHÁ TỪ ĐỔI MỚI GIẢNG DẠY

Tại Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An, phường Đông Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh, sự thay đổi ấy bắt đầu từ hai hướng đi: đổi mới phương pháp giảng dạy và đầu tư cơ sở vật chất. Từ đó, nhà trường từng bước định hình chiến lược đào tạo gắn với yêu cầu thực tiễn của thị trường lao động.

Khi Thành phố Hồ Chí Minh hướng tới mô hình tăng trưởng dựa trên công nghiệp công nghệ cao, sản xuất thông minh, logistics và dịch vụ kỹ thuật, bài toán đặt ra là đào tạo được đội ngũ nhân lực kỹ thuật không chỉ có tay nghề mà còn có khả năng thích ứng nhanh với công nghệ mới.

Sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An trong giờ hoc tập.

Sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An trong giờ hoc tập.

Trong các xưởng thực hành, phòng học chuyên dụng, máy móc hiện đại được đưa vào phục vụ những ngành kỹ thuật then chốt như điện, điện tử công nghiệp, cơ khí, cơ điện tử và tự động hóa. Với người học, đó là cơ hội tiếp cận công nghệ ngay trong quá trình đào tạo. Với nhà trường, đó là cách rút ngắn khoảng cách giữa những gì diễn ra trong lớp học và yêu cầu của một nền sản xuất đang thay đổi từng ngày.

Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An

NHỮNG CON SỐ TỪ ĐỒNG AN

Cán bộ, giảng viên và nhân viên cơ hữu
Gần 200
85%
85 trong 100 giảng viên
Giảng viên có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ
Doanh nghiệp trong và ngoài nước liên kết với nhà trường
200
Nguồn: Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An

Nhưng một nhà trường không thể đứng một mình trước thị trường lao động.

Cũng như các trường theo định hướng dạy nghề khác, Đồng An hiện nay xây dựng mạng lưới hợp tác với doanh nghiệp, để doanh nghiệp tham gia vào quá trình xây dựng chương trình, tổ chức thực tập, đào tạo theo đặt hàng và tuyển dụng sau tốt nghiệp. Các kỹ sư, chuyên gia từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy, đánh giá kỹ năng nghề. Trang thiết bị cũng được hỗ trợ để phục vụ quá trình đào tạo.

Sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An trải nghiệm tại các công ty sản xuất.

Sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An trải nghiệm tại các công ty sản xuất.

Khi nhà trường và doanh nghiệp cùng bước vào một chương trình đào tạo, người học không còn chỉ đứng ở điểm xuất phát của một nghề. Họ được chuẩn bị để bước gần hơn đến nơi nghề đó đang vận hành trong thực tế.

Chương trình đạo tạo nghề giờ đây gắn chặn đào tạo với nhu cầu thật của doanh nghiệp.

Chương trình đạo tạo nghề giờ đây gắn chặn đào tạo với nhu cầu thật của doanh nghiệp.

Chương trình đạo tạo nghề giờ đây gắn chặn đào tạo với nhu cầu thật của doanh nghiệp.

Chương trình đạo tạo nghề giờ đây gắn chặn đào tạo với nhu cầu thật của doanh nghiệp.

Chương trình đạo tạo nghề giờ đây gắn chặn đào tạo với nhu cầu thật của doanh nghiệp.

Chương trình đạo tạo nghề giờ đây gắn chặn đào tạo với nhu cầu thật của doanh nghiệp.

Chương trình đạo tạo nghề giờ đây gắn chặn đào tạo với nhu cầu thật của doanh nghiệp.

Chương trình đạo tạo nghề giờ đây gắn chặn đào tạo với nhu cầu thật của doanh nghiệp.

Chương trình đạo tạo nghề giờ đây gắn chặn đào tạo với nhu cầu thật của doanh nghiệp.

Chương trình đạo tạo nghề giờ đây gắn chặn đào tạo với nhu cầu thật của doanh nghiệp.

Chương trình đạo tạo nghề giờ đây gắn chặn đào tạo với nhu cầu thật của doanh nghiệp.

Chương trình đạo tạo nghề giờ đây gắn chặn đào tạo với nhu cầu thật của doanh nghiệp.

MỘT CHƯƠNG TRÌNH PHẢI BIẾT THAY ĐỔI

Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, câu chuyện đổi mới được đặt trên một nền tảng khác: chất lượng, thực học, thực hành, thực nghiệp và hội nhập quốc tế.

Từ câu hỏi ấy, các chương trình đào tạo được xây dựng theo hướng gắn chặt với nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. Nhà trường tiếp cận các tiêu chuẩn của ABET, không chỉ để hướng tới một chứng nhận quốc tế mà còn để xây dựng một hệ thống bảo đảm chất lượng.

Nhà trường cũng tiếp cận mô hình KOSEN của Nhật Bản. Kiến thức nền tảng được đặt cạnh kỹ năng thực hành. Học tập theo dự án được tăng cường. Tư duy giải quyết vấn đề, khả năng sáng tạo, làm việc nhóm và năng lực tự học được chú trọng.

Đào tạo nguồn nhân lực tự động hóa tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.

Đào tạo nguồn nhân lực tự động hóa tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh.

Kết quả đánh giá người học, phản hồi của doanh nghiệp và các bên liên quan trở thành những căn cứ để chương trình được điều chỉnh. Bởi trong một thị trường mà công nghệ có thể thay đổi chỉ sau một chu kỳ ngắn, một chương trình đào tạo không thể mãi đứng yên.

Chương trình đào tạo không thể là một bộ tài liệu cố định mà phải được xem là một ‘thực thể sống’, liên tục được rà soát, cập nhật và cải tiến.
TS. LÊ ĐÌNH KHA
Hiệu trưởng Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng,
Thành phố Hồ Chí Minh.

TÁI CẤU TRÚC ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

Những thay đổi tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp diễn ra trong một bối cảnh rộng hơn. Thành phố Hồ Chí Minh sau hợp nhất hướng tới một không gian phát triển lớn hơn, với yêu cầu trở thành một đô thị ngang tầm khu vực và thế giới. Trong không gian ấy, nguồn nhân lực không thể được đào tạo theo cách cũ.

Giáo viên hướng dẫn sinh viên trong giời thực hành.

Giáo viên hướng dẫn sinh viên trong giời thực hành.

Giáo dục nghề nghiệp cần chuyển từ tư duy đào tạo theo khả năng cung ứng sang đào tạo theo nhu cầu của thị trường lao động.

Chất lượng, hiệu quả việc làm sau tốt nghiệp, khả năng thích ứng của người học. Đó phải là những thước đo quan trọng hơn đối với sự phát triển của một cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh

MỘT MẠNG LƯỚI RỘNG LỚN

Hơn

480

Cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Trường cao đẳng
77
Trường trung cấp
77
Trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên
Gần 30
Trung tâm giáo dục nghề nghiệp
74
Cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp
224
Nguồn: Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh

Nhưng quy mô lớn không đồng nghĩa với chất lượng đã đồng đều. Công tác tuyển sinh vẫn còn khó khăn. Đào tạo nghề chất lượng cao triển khai chưa nhanh. Chất lượng và hiệu quả đào tạo ở nhiều cơ sở chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu nhân lực của từng ngành, từng địa phương. Mối liên kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp ở một số nơi còn lỏng lẻo. Một bộ phận học sinh, sinh viên sau tốt nghiệp còn hạn chế về ngoại ngữ, tác phong công nghiệp, khả năng làm việc theo tổ, nhóm và kỹ năng khởi nghiệp.

Sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An trong giờ hoc tập.

Sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An trong giờ hoc tập.

Vì vậy, bài toán đặt ra không chỉ là mở rộng hệ thống. Đó còn là quá trình tái cấu trúc để hệ thống ấy hoạt động hiệu quả hơn. Thành phố Hồ Chí Minh xác định giáo dục nghề nghiệp là một nhiệm vụ quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực. Mục tiêu là tạo ra nguồn nhân lực trực tiếp có chất lượng, hiệu quả và kỹ năng nghề cao, phục vụ sự phát triển kinh tế, xã hội. Một hệ thống mở hơn, linh hoạt hơn, hiện đại hơn và gắn với thị trường lao động hơn.

Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh

NHỮNG MỤC TIÊU ĐẾN NĂM 2030

89%
Lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ
45% 50%
Học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở, trung học phổ thông vào hệ thống giáo dục nghề nghiệp
70%
Cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng
100%
Chương trình đào tạo ngành, nghề trọng điểm đạt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng
10

Trường chất lượng cao

Nguồn: Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh

TẠO ĐỘT PHÁ CHO GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP

Trong một nền kinh tế ngày càng dựa nhiều hơn vào công nghệ, người lao động kỹ thuật không thể chỉ được chuẩn bị cho một công việc cụ thể. Họ cần khả năng học tiếp. Làm việc với công nghệ mới. Thích ứng với những thay đổi trong sản xuất.

Vì thế, giáo dục nghề nghiệp đang được đặt trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ hơn. Các chương trình STEM, STEAM, khoa học dữ liệu và chuyển đổi số được mở rộng. Hệ thống quản lý nhà trường, cơ sở dữ liệu, hệ thống quản lý học tập, tài nguyên giảng dạy và kho học liệu số được định hướng số hóa. Năng lực số và AI được đưa vào chương trình đào tạo và hoạt động trải nghiệm. Công nghệ hiện đại và phòng thí nghiệm ảo được định hướng đưa vào các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Giờ thực hành của sinh viên Trường cao đẳng Kỹ nghệ II.

Giờ thực hành của sinh viên Trường cao đẳng Kỹ nghệ II.

Cùng với thiết bị là con người, đội ngũ nhà giáo cần được chuẩn hóa theo hướng tiệm cận chuẩn khu vực và quốc tế. Chuẩn năng lực số, chuẩn ngoại ngữ được nghiên cứu và áp dụng. Chuyên gia và người lao động có kỹ năng nghề cao được thu hút tham gia giảng dạy.

Các trường cao đẳng trọng điểm, chất lượng cao được định hướng đầu tư cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và trung tâm nghiên cứu xuất sắc. Việc hợp tác với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp uy tín ở nước ngoài và các doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước cũng được mở rộng.

Nhưng đằng sau tất cả những thay đổi đó vẫn là một yêu cầu cốt lõi: đào tạo ra người có thể làm việc. Không phải chỉ một nhà trường làm điều đó. Không phải chỉ một doanh nghiệp quyết định điều đó. Càng không phải chỉ một chính sách có thể tạo ra điều đó.

Đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin, tự động hóa tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin, tự động hóa tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Giáo dục nghề nghiệp chỉ có thể phát triển bền vững khi nhà trường, doanh nghiệp và nhà nước cùng tham gia vào một hệ sinh thái hợp tác chặt chẽ. Nhà trường đào tạo và bảo đảm chất lượng. Doanh nghiệp xác định nhu cầu nhân lực, tham gia xây dựng chương trình, tiếp nhận sinh viên thực tập, đánh giá năng lực và tuyển dụng. Nhà nước kiến tạo thông qua cơ chế, chính sách, hệ thống tiêu chuẩn, kiểm định chất lượng và những chính sách khuyến khích hợp tác.

Chân dung Giáo sư, Tiến sĩ Lê Quân

Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành đã tạo hành lang pháp lý mới, mở ra nhiều cơ hội về cơ chế tự chủ, phân cấp và liên thông cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Đây thực sự là những cơ hội về chủ trương, chính sách, thể chế và nguồn lực để giáo dục nghề nghiệp phát triển trong thời gian tới.

GS-TS LÊ QUÂN

Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo

Giáo dục nghề nghiệp chỉ có thể phát triển bền vững khi thực hiện đồng bộ các giải pháp. Trong đó, phải chú trọng đổi mới phương pháp giảng dạy, đổi mới tư duy, và đẩy mạnh mối liên kết ba nhà: nhà trường-doanh nghiệp-nhà nước phải được xây dựng như một hệ sinh thái hợp tác chặt chẽ.

Sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An trong giờ thực hành.

Sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An trong giờ thực hành.

Trong mối liên kết ba nhà, nhà trường giữ vai trò đào tạo và bảo đảm chất lượng. Doanh nghiệp là đối tác đồng hành trong việc xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình đào tạo, tiếp nhận sinh viên thực tập, đánh giá năng lực và tuyển dụng. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thông qua cơ chế, chính sách, hệ thống tiêu chuẩn, kiểm định chất lượng và các chính sách khuyến khích hợp tác giữa nhà trường với doanh nghiệp.

Chỉ đạo sản xuất: Lê Nam Tư
Tổ chức sản xuất: Tùng Quang
Nội dung: Cao Tân, Tất Đạt
Ảnh: Cao Tân, CTV
Trình bày: Tùng Anh
(Bài có sử dụng hình ảnh AI trong thiết kế)