Bộ máy đi vào ổn định

Sau khi sắp xếp, hợp nhất không gian địa lý, Thành phố Hồ Chí Minh bước vào một giai đoạn phát triển mới với quy mô lớn hơn, không gian quản lý rộng hơn và yêu cầu quản trị cũng cao hơn.

Trong bối cảnh đó, việc nhanh chóng kiện toàn tổ chức Hội đồng nhân dân các cấp có ý nghĩa quan trọng, bảo đảm hoạt động của cơ quan dân cử được thông suốt, đồng thời tạo nền tảng để chính quyền địa phương hai cấp vận hành ổn định.

Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả quản trị trong giai đoạn phát triển mới.

Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả quản trị trong giai đoạn phát triển mới.

Ổn định tổ chức là điều kiện đầu tiên để cơ quan dân cử thực hiện tốt chức năng của mình. Nhưng trong một không gian đô thị mới, chỉ kiện toàn bộ máy là chưa đủ. Phương thức hoạt động cũng phải thay đổi để theo kịp yêu cầu quản trị và khoảng cách địa lý giữa các địa bàn.

Đây cũng là lý do chuyển đổi số được Hội đồng nhân dân Thành phố xác định là một hướng đi quan trọng, từng bước đưa hoạt động của cơ quan dân cử lên môi trường điện tử.

BỘ MÁY HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN THÀNH PHỐ

  • Giai đoạn chuyển tiếp: Hội đồng nhân dân Thành phố hợp nhất vận hành với 202/205 đại biểu, chia thành 42 Tổ đại biểu.
  • Thường trực Hội đồng nhân dân Thành phố gồm: Chủ tịch 4 Phó Chủ tịch 3 Trưởng ban 4 phòng chuyên môn
  • Giai đoạn chính thức: Hội đồng nhân dân Thành phố xác nhận tư cách 125/125 đại biểu. Thường trực gồm: Chủ tịch 4 Phó Chủ tịch 4 Trưởng ban 4 phòng chuyên môn
  • Cấp cơ sở: Hội đồng nhân dân tại 168 xã, phường, đặc khu với tổng số 4.228 đại biểu.

Nguồn: Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ “kỳ họp không giấy” đến Hội đồng nhân dân số

Một trong những dấu ấn đáng chú ý của Hội đồng nhân dân Thành phố trong thời gian qua là việc ứng dụng công nghệ thông tin, hình thành mô hình “Hội đồng nhân dân số”. Không chỉ phục vụ điều hành, công nghệ được đưa vào nhiều khâu trong hoạt động của cơ quan dân cử, từ tổ chức kỳ họp, quản lý tài liệu, trao đổi thông tin đến giám sát, theo dõi công việc và hỗ trợ hoạt động của đại biểu trên môi trường điện tử. Ứng dụng Hội đồng nhân dân Thành phố cùng mô hình “kỳ họp không giấy” giúp đại biểu chủ động tra cứu tài liệu, theo dõi chương trình và thực hiện biểu quyết trên thiết bị điện tử.

Mô hình “kỳ họp không giấy” giúp đại biểu Hội đồng nhân dân tra cứu tài liệu, theo dõi chương trình và thực hiện biểu quyết trên thiết bị điện tử.

Mô hình “kỳ họp không giấy” giúp đại biểu Hội đồng nhân dân tra cứu tài liệu, theo dõi chương trình và thực hiện biểu quyết trên thiết bị điện tử.

Điểm đáng chú ý hơn là nền tảng này đang được mở rộng tới Hội đồng nhân dân cấp xã. Phân hệ dành cho cấp xã được xây dựng với các chức năng hỗ trợ điều hành kỳ họp, liên thông dữ liệu giữa cấp xã với Thành phố và Quốc hội, quản lý thông tin đại biểu, cập nhật dữ liệu và theo dõi tình trạng xử lý đơn thư, kiến nghị cử tri. Từ đó, từng bước hình thành một môi trường làm việc điện tử thống nhất giữa Hội đồng nhân dân Thành phố và Hội đồng nhân dân các xã, phường, đặc khu.

Ứng dụng công nghệ số góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, tăng cường kết nối giữa Hội đồng nhân dân Thành phố với cơ sở.

Ứng dụng công nghệ số góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, tăng cường kết nối giữa Hội đồng nhân dân Thành phố với cơ sở.

Chuyển đổi số, vì thế, không chỉ là câu chuyện thay giấy tờ bằng thiết bị điện tử. Trong một Thành phố có không gian rộng lớn hơn sau hợp nhất, đây còn là cách rút ngắn khoảng cách giữa cơ quan dân cử với cơ sở, giữa đại biểu với cử tri; đồng thời tăng khả năng theo dõi, phối hợp và xử lý công việc. Để bộ máy cấp xã vận hành thuận lợi, Hội đồng nhân dân Thành phố cũng tổ chức các đợt tập huấn trực tiếp kết hợp trực tuyến, ban hành video hướng dẫn và thiết lập các kênh hỗ trợ kỹ thuật thường xuyên.

Từ một bộ máy được kiện toàn đến một phương thức hoạt động ngày càng hiện đại, yêu cầu tiếp theo đặt ra là những thay đổi đó phải được chuyển hóa thành các quyết sách cụ thể, giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp.

Nghị quyết đi vào cuộc sống

Hiệu lực của cơ quan dân cử, cuối cùng, không chỉ nằm ở cách tổ chức bộ máy hay phương thức hoạt động, mà được thể hiện qua chất lượng những quyết sách được ban hành. Trong thời gian qua, Hội đồng nhân dân các cấp trên địa bàn Thành phố đã ban hành khối lượng lớn nghị quyết, tập trung tháo gỡ những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

MỘT NĂM VẬN HÀNH CHÍNH QUYỀN
ĐỊA PHƯƠNG HAI CẤP

  • Hội đồng nhân dân Thành phố tổ chức 10 kỳ họp, thông qua 299 nghị quyết, gồm 91 nghị quyết quy phạm pháp luật và 208 nghị quyết cá biệt.
  • Trong đó có 86 nghị quyết trọng tâm: 9 nghị quyết thuộc lĩnh vực pháp chế 49 nghị quyết văn hóa-xã hội 21 nghị quyết kinh tế-ngân sách 7 nghị quyết đô thị
  • Hội đồng nhân dân cấp xã ban hành 6.096 nghị quyết, gồm 214 nghị quyết quy phạm pháp luật và 5.882 nghị quyết cá biệt.
  • Tổng cộng Hội đồng nhân dân các cấp trên địa bàn Thành phố đã ban hành hơn 6.300 nghị quyết.

Nguồn: Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Các nghị quyết tập trung vào nhiều lĩnh vực, từ pháp chế, an ninh trật tự, tư pháp đến an sinh xã hội, văn hóa-xã hội, kinh tế-ngân sách và đô thị. Qua đó, góp phần ổn định tổ chức bộ máy, kiện toàn nhân sự, bảo đảm chế độ, chính sách đối với cán bộ, người lao động chịu tác động từ quá trình sắp xếp.

Các quyết sách được thông qua góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo động lực phát triển bền vững cho Thành phố.

Các quyết sách được thông qua góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo động lực phát triển bền vững cho Thành phố.

Quan trọng hơn, những quyết sách được ban hành kịp thời tạo cơ sở pháp lý để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong giải quyết thủ tục cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Điều đó cho thấy vai trò của Hội đồng nhân dân không chỉ dừng ở việc ban hành nghị quyết, mà còn là chủ động đồng hành cùng chính quyền Thành phố trong tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, tạo động lực phát triển và nâng cao chất lượng quản trị đô thị. Chất lượng nghị quyết vì vậy được đặt trong yêu cầu ngày càng cao hơn: đúng thẩm quyền, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất với hệ thống pháp luật và bám sát chủ trương, định hướng cũng như yêu cầu thực tiễn của Thành phố. Nhưng một quyết sách chỉ thực sự có giá trị khi được thực hiện và kiểm chứng trong đời sống. Từ yêu cầu đó, hoạt động giám sát trở thành mắt xích quan trọng để Hội đồng nhân dân theo dõi việc thực hiện nghị quyết, đồng thời phản ánh những vấn đề người dân đang quan tâm.

Giám sát để nghị quyết được thực hiện đến cùng

Cùng với hoạt động quyết nghị, công tác giám sát và tiếp xúc cử tri được triển khai theo hướng trọng tâm, trọng điểm, gắn với trách nhiệm giải trình và kết quả khắc phục sau giám sát. Các nội dung giám sát tập trung vào những vấn đề được xã hội quan tâm như quản lý tài sản công sau sáp nhập, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, phát triển nhà ở xã hội và thi hành án.

Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân Thành phố góp phần nâng cao hiệu quả thực thi nghị quyết, đáp ứng kiến nghị của cử tri.

Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân Thành phố góp phần nâng cao hiệu quả thực thi nghị quyết, đáp ứng kiến nghị của cử tri.

Điểm đáng chú ý là hoạt động giám sát không dừng ở việc chỉ ra vấn đề. Việc theo dõi, đôn đốc và tái giám sát được chú trọng, lấy kết quả khắc phục làm thước đo hiệu quả và sự hài lòng của cử tri, nhân dân làm mục tiêu cuối cùng.

GIÁM SÁT VÀ TIẾP XÚC CỬ TRI

  • Hội đồng nhân dân Thành phố triển khai 6 cuộc giám sát chuyên đề kiến nghị 21 nhóm giải pháp 19 nội dung đã được Ủy ban nhân dân Thành phố cùng các ngành giải quyết dứt điểm
  • Hội đồng nhân dân cấp xã thực hiện 1.201 cuộc giám sát đưa ra 1.169 kiến nghị tỷ lệ giải quyết đạt 80,12%
  • Hội đồng nhân dân Thành phố tổ chức 296 cuộc tiếp xúc cử tri tiếp nhận 742 kiến nghị giải quyết 85,00%
  • Hội đồng nhân dân cấp xã tổ chức 2.182 cuộc tiếp xúc cử tri tiếp nhận 6.734 kiến nghị tỷ lệ giải quyết đạt 78,00%

Nguồn: Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và theo dõi việc giải quyết những vấn đề bức xúc vì thế trở thành một “kênh đo” quan trọng đối với hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử.

Từ nghị quyết đến giám sát, từ giám sát đến tiếp xúc cử tri, hoạt động của Hội đồng nhân dân đang được đặt trong một vòng khép kín hơn: quyết định đúng, theo dõi việc thực hiện và trở lại với người dân để kiểm chứng kết quả.

Đó cũng là nền tảng để Hội đồng nhân dân Thành phố thực hiện một nhiệm vụ có ý nghĩa lớn hơn trong giai đoạn phát triển mới: kiến tạo hành lang pháp lý cho một đô thị đặc biệt, đầu tàu kinh tế của cả nước.

Chủ động thể chế hóa những cơ chế mới

Trong giai đoạn phát triển mới, vai trò kiến tạo thể chế của Hội đồng nhân dân Thành phố được thể hiện rõ qua quá trình tham gia xây dựng và đưa Luật Phát triển đô thị vào cuộc sống. Ngay sau khi Luật Phát triển đô thị được thông qua, Hội đồng nhân dân Thành phố đã tập trung nguồn lực, khẩn trương thể chế hóa các quy định của Luật, tạo cơ sở pháp lý để triển khai các cơ chế, chính sách mới trên địa bàn.

THỂ CHẾ HÓA LUẬT PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ

  • Luật Phát triển đô thị được thông qua ngày 24/8/2026.
  • Qua hai kỳ họp trong tháng 8 và tháng 9/2026, Hội đồng nhân dân Thành phố ban hành 25 nghị quyết cụ thể hóa các quy định của Luật.
  • Dự kiến trong tháng 10, Hội đồng nhân dân Thành phố xem xét, thông qua 36 nghị quyết.
  • Khoảng 40 nghị quyết còn lại dự kiến được hoàn thành tại kỳ họp cuối năm.

Nguồn: Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Tiến độ thể chế hóa cho thấy một yêu cầu ngày càng rõ đối với cơ quan dân cử: không chỉ ban hành chính sách, mà phải chủ động đưa chính sách vào cuộc sống với tốc độ phù hợp với yêu cầu phát triển. Khi không gian phát triển của Thành phố mở rộng, những vấn đề đặt ra cũng trở nên đa dạng và phức tạp hơn. Điều đó đòi hỏi nghị quyết của Hội đồng nhân dân phải sát thực tiễn hơn, có tính dự báo cao hơn và được tổ chức thực hiện chặt chẽ hơn. Từ kiện toàn bộ máy, chuyển đổi số, ban hành nghị quyết đến giám sát và thể chế hóa những chính sách mới, có thể thấy một yêu cầu xuyên suốt đang được đặt ra đối với Hội đồng nhân dân Thành phố: làm thế nào để quyền lực được chuyển hóa thành những quyết sách kịp thời, còn những quyết sách ấy thực sự tạo ra thay đổi trong đời sống. Đó cũng là thước đo quan trọng của vai trò kiến tạo thể chế.

Tạo lập hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch và phù hợp với thực tiễn, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, khơi thông nguồn lực và kiến tạo động lực phát triển bền vững cho Thành phố Hồ Chí Minh.

Tạo lập hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch và phù hợp với thực tiễn, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, khơi thông nguồn lực và kiến tạo động lực phát triển bền vững cho Thành phố Hồ Chí Minh.

Bằng sự chủ động, đổi mới và trách nhiệm, Hội đồng nhân dân Thành phố tiếp tục khẳng định vai trò đồng hành cùng chính quyền trong tháo gỡ điểm nghẽn, tạo hành lang pháp lý và thúc đẩy phát triển. Ở chặng đường phía trước, yêu cầu ấy sẽ còn cao hơn. Mỗi nghị quyết không chỉ cần đúng và kịp thời, mà phải giải quyết đúng vấn đề của thực tiễn; mỗi hoạt động giám sát không chỉ dừng ở kiến nghị, mà phải hướng tới kết quả cuối cùng; mỗi đại biểu dân cử không chỉ cần bản lĩnh chính trị và năng lực chuyên môn, mà còn phải gần dân, hiểu dân và chịu trách nhiệm trước cử tri.

Hạ tầng giao thông từng bước được hoàn thiện, góp phần tăng cường kết nối và thúc đẩy phát triển đô thị.

Chỉ đạo sản xuất: Lê Nam Tư
Tổ chức sản xuất: Tùng Quang
Nội dung: Vương Lê, Tất Đạt
Ảnh: Tùng Anh, Thế Anh
Trình bày: Tùng Anh
(Bài có sử dụng hình ảnh AI trong thiết kế)