Khung cảnh hùng tráng của Điện Biên Phủ

Lên Điện Biên Phủ trước hết cũng cảm thấy càng thêm yêu mến nước ta rộng lớn, đất ta giàu có và nhân dân ta lao động cần cù. Điện Biên là một huyện biên khu xa xôi, thuộc tỉnh Lai Châu, giáp Sơn La và gần nguồn sông Mã, kề ngay nước bạn Lào.

Các đơn vị xung kích của ta tấn công sân bay Mường Thanh, cắt đứt đường tiếp tế cho Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. (Ảnh: TTXVN)

Các đơn vị xung kích của ta tấn công sân bay Mường Thanh, cắt đứt đường tiếp tế cho Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. (Ảnh: TTXVN)

Cao nguyên Điện Biên cách mặt bể 800 thước, mỏm cao như Mường Phăng mùa lạnh nước đóng thành băng, chung quanh núi và đồi trùng điệp, rừng cây hạt dẻ trẻ và khỏe cao thẳng tắp, tiếp đến những đồng cỏ phây phây. Con sông Nậm-rốm vượt đá băng rừng, từ Tuần-giáo chảy về, qua hết cánh đồng này đến cánh đồng khác, bồi nên cánh đồng bát ngát Mường Thanh rồi đổ về sông Nậm-hu, một nhánh của sông Cửu-long ở Thượng Lào. 

Các đơn vị xung kích của ta tấn công sân bay Mường Thanh, cắt đứt đường tiếp tế cho Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. (Ảnh: TTXVN)

Các đơn vị xung kích của ta tấn công sân bay Mường Thanh, cắt đứt đường tiếp tế cho Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. (Ảnh: TTXVN)

Cánh đồng Mường Thanh rộng nhất Tây Bắc. Dài 21 cây số, rộng có chỗ 5 cây. Phía đông là dãy Pu-khâu-lệnh nghĩa là dãy núi khô cạn, không suối không khe, phía tây là dãy núi biên giới Lào-Việt, từ đấy đổ về hai con suối Nậm-pe và Nậm-lếch. Cánh đồng thật phẳng, khí trời luôn luôn bàng bạc hơi sương. Nhìn chân trời càng xa thăm thẳm.

Bộ đội ta tấn công cứ điểm của Pháp tại sân bay Mường Thanh trong chiến dịch Điện Biên Phủ tháng 4/1954. (Ảnh: TTXVN)

Bộ đội ta tấn công cứ điểm của Pháp tại sân bay Mường Thanh trong chiến dịch Điện Biên Phủ tháng 4/1954. (Ảnh: TTXVN)

Dọc con sông Nậm-rốm xưa kia bản mường san sát, 117 bản, ngót 1 vạn dân. Bản nhỏ cũng 10 nhà, bản to có đến 200 gia đình ở. Chợ thời binh có đến 2, 3 nghìn người họp. Đồng bào Thái ở đây làm ăn dễ dàng, cấy 3 thứ lúa nếp: khẩu tan, khẩu lương và khẩu la. Tháng tư làm lễ cắm nương bắt đầu cày bừa, tháng 9, tháng 10 thì vào gặt hái.

Phía nam cánh đồng Mường Thanh còn những di tích hào lũy từ đầu thế kỷ 19 của ông cha ta xưa dựng nên để gìn giữ bờ cõi nước nhà. Bấy giờ Điện Biên còn gọi là Châu-ninh-biên.

Cánh đồng Mường Thanh ngày nay. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Cánh đồng Mường Thanh ngày nay. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Phố Mường-thanh là trung tâm những đường giao thông quan trọng, nằm ngay trên cây số 85 giữa đường Tuần Giáo sang Lào. Từ đây có đường ngựa đi Lai-châu và đi Xốp-hào thuộc Lào, có đường rừng về sông Mã đi Sơn La và Thanh hóa.

Địch nhảy dù xuống chiếm lại Mường-thanh ngày 20/11, giữa lúc đồng bào còn đang vui mừng gặt hái mùa lúa tự do đầu tiên, lúa còn đánh đống ngoài đồng. Phạm vi chiếm đóng của chúng gồm trong 3 xã Thanh-tiêng, Thanh-yên và Thanh-nông. Chúng đã bắt buộc phải lập nên ở đây một tập đoàn cứ điểm tập trung quân và phương tiện nhất.

Bộ đội ta vượt qua cầu Mường Thanh, tấn công vào Sở chỉ huy Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, chiều 7/5/1954. (Ảnh: TTXVN)

Bộ đội ta vượt qua cầu Mường Thanh, tấn công vào Sở chỉ huy Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, chiều 7/5/1954. (Ảnh: TTXVN)

Địch ở Điện-biên là một con vật lớn nằm không nhúc nhích, quắp lấy con đường 41 và con sông Nậm-rốm, trên một chiều dài 8 cây số đường thẳng, đầu hướng về Đông-bắc, sừng là những điểm tựa kiên cố Hin-lom, Độc-lập và Bản-kéo, mắt là những cao điểm thành hình móng ngựa ngay sát khu Mường-thanh, cái rốn của tập đoàn cứ điểm Điện-biên. Đuôi là cụm vị trí Hồng-cúm và sân bay là một cái lưỡi dát sắt thè ra nuốt những thứ mà cầu hàng không từ Hà-nội và Hải-phòng mớm xuống.

Những trận truy kích như bay của quân ta đánh đuổi bọn giặc ở Lai-châu rút về, trận lớn Mường-pồn tiêu diệt 3 đại đội địch, có chiến sĩ Bế Văn Đàn lấy thân làm giá súng cho đồng đội bắn giặc ở thế cao hơn.

Trận đánh Điện Biên đã bắt đầu từ khi địch nhảy dù xuống: bộ đội ta đã diệt chúng bằng đại đội. Những trận truy kích như bay của quân ta đánh đuổi bọn giặc ở Lai-châu rút về, trận lớn Mường-pồn tiêu diệt 3 đại đội địch, có chiến sĩ Bế Văn Đàn lấy thân làm giá súng cho đồng đội bắn giặc ở thế cao hơn.

Bộ đội ta vượt qua cầu Mường Thanh, tấn công vào sào huyệt cuối cùng của Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. (Ảnh: TTXVN)

Bộ đội ta vượt qua cầu Mường Thanh, tấn công vào sào huyệt cuối cùng của Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. (Ảnh: TTXVN)

Rồi những chiến thắng của quân dân nước bạn Lào phá vỡ phòng tuyến sông Nậm-hu, chặt đứt phăng con đường liên lạc giữa Lu-ăng Pơ-ra-băng và Điện Biên, biến tập đoàn cứ điểm của giặc thành một “Hòa bình không có đường số 6”. Từ đấy, vòng vây của quân ta ngày càng siết chặt. Từ đấy trong khung cảnh hùng tráng của Điện Biên đã bắt đầu một thiên anh hùng ca mới của dân tộc.

(Còn nữa)

THÉP MỚI

Bài đăng Báo Nhân Dân số 178, ngày 16/4-20/4/1954, trang 1