Mở đường cho giao thông xanh ở Thành phố Hồ Chí Minh

Mong đổi pin nhanh như đổ xăng

Với xe xăng, người dùng ít phải bận tâm đến việc tiếp nhiên liệu nhờ mạng lưới cây xăng phủ khắp đô thị. Trong khi đó, hạ tầng phục vụ xe điện tại Thành phố Hồ Chí Minh vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, với những vướng mắc về tiêu chuẩn kỹ thuật, quy hoạch và điều kiện triển khai. Đầu năm 2026, Thành phố cho phép lắp đặt tủ đổi pin đại trà trên một số tuyến vỉa hè phù hợp, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy và không ảnh hưởng đến không gian đi bộ.

*Mô hình tủ đổi pin nhanh giúp người dùng xe máy điện tối ưu hóa thời gian di chuyển trong khu vực nội đô.*

*Mô hình tủ đổi pin nhanh giúp người dùng xe máy điện tối ưu hóa thời gian di chuyển trong khu vực nội đô.*

Ghi nhận trên nhiều tuyến đường khu vực trung tâm như: Cách mạng Tháng Tám, Nguyễn Du, Nguyễn Thị Minh Khai, Hai Bà Trưng, Trương Định, Võ Thị Sáu cho thấy nhiều tủ đổi pin xe máy đã được lắp đặt trên vỉa hè. Tuy nhiên, tại những khu vực xa trung tâm, việc tiếp cận nguồn năng lượng điện vẫn còn khó khăn. Không phải người dân nào cũng dễ dàng tìm được tủ đổi pin hoặc trạm sạc gần nơi ở và trên hành trình di chuyển.

MẠNG LƯỚI TỦ ĐỔI PIN ĐANG HÌNH THÀNH

Mục tiêu đến cuối năm 2026 20.000 tủ đổi pin và 100 trạm sạc.
Cuối tháng 8/2026, Thành phố công bố gần 5.000 vị trí dự kiến lắp đặt tủ đổi pin, trong đó khoảng 1.500 vị trí đã được gắn tủ.
Dự báo đến năm 2030, Thành phố có khoảng 1,2 triệu xe máy điện lưu thông, kéo theo nhu cầu hơn 25.000 trụ sạc và tủ đổi pin công cộng.

Đối với tài xế công nghệ, thời gian sạc pin là một trong những yếu tố khiến họ cân nhắc khi chuyển sang xe điện. Trong giờ cao điểm, nếu xe báo pin yếu hoặc hết pin, tài xế không chỉ loay hoay tìm điểm sạc, đổi pin mà còn đối mặt nguy cơ phải chờ đợi, bỏ lỡ thời điểm có nhiều khách và ảnh hưởng đến thu nhập.

Ông NGUYỄN VĂN HOÀI Ngụ phường An Hội Tây

Anh Đặng Nguyễn Minh Thông — Anh ĐẶNG NGUYỄN MINH THÔNG Tài xế beBike

Với những người thường xuyên di chuyển trên đường, đổi pin nhanh chính là lợi thế quan trọng của xe máy điện. Thay vì chờ sạc, người dùng có thể tháo pin đã cạn và lắp pin đầy trong vài phút. Nhưng để lợi thế ấy trở thành trải nghiệm phổ biến, mạng lưới tủ đổi pin phải được bố trí thuận tiện, đủ mật độ và đáp ứng nhu cầu thực tế.

Không chỉ nhiều, phải tương thích

Thành phố có lực lượng đông đảo tài xế công nghệ đang sử dụng xe máy xăng. Đây là nhóm có tiềm năng chuyển đổi sang xe điện theo lộ trình. Tuy nhiên, với đặc thù di chuyển quãng đường dài mỗi ngày, đòi hỏi hạ tầng năng lượng phải đáp ứng. Vì vậy, mục tiêu triển khai 20.000 tủ đổi pin cần được nhìn nhận như việc xây dựng một mạng lưới đồng bộ, thay vì tập hợp những thiết bị riêng lẻ. Nếu mỗi hãng xe sử dụng một hệ thống pin khác nhau, người dùng có thể chỉ đổi pin được tại các tủ tương thích với xe của mình. Khi đó, dù số lượng tủ lớn, khả năng tiếp cận thực tế vẫn bị hạn chế. Ngược lại, nếu bảo đảm khả năng tương thích giữa các hệ thống, mạng lưới đổi pin sẽ được khai thác hiệu quả hơn, tạo thuận lợi cho người sử dụng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang xe điện.

*Hạ tầng lưu trữ và phân phối pin kiểm soát bằng công nghệ, hướng tới quy chuẩn kỹ thuật dùng chung cho nhiều dòng xe.*

*Hạ tầng lưu trữ và phân phối pin kiểm soát bằng công nghệ, hướng tới quy chuẩn kỹ thuật dùng chung cho nhiều dòng xe.*

Cùng với Vingroup, các doanh nghiệp như Castrol và Dat Bike cũng lên kế hoạch đầu tư, mở rộng mạng lưới tủ đổi pin trên địa bàn Thành phố, góp phần thúc đẩy giao thông xanh.

NHU CẦU CHUYỂN ĐỔI CỦA TÀI XẾ CÔNG NGHỆ

Khoảng 400.000 tài xế công nghệ đang sử dụng xe máy xăng tại Thành phố.
Hiện có khoảng 8.254 tủ đổi pin đã được lắp đặt.
Be Group có khoảng 50.000 tài xế, chiếm 1/8 nhóm người dùng có tần suất di chuyển với cường độ cao.

Theo nghiên cứu từ Trường đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh, để hệ thống tủ đổi pin công cộng phục vụ được nhiều dòng xe máy điện, các nhà sản xuất cần hướng tới quy chuẩn chung về hình dáng pin, kích thước hộc chứa và hệ thống giắc cắm, bảo đảm khả năng kết nối, chống nước và an toàn trong quá trình sử dụng.

*Mạng lưới tủ đổi pin được số hóa đồng bộ trên ứng dụng di động, giúp người dùng chủ động tối ưu hóa lộ trình di chuyển.*

*Mạng lưới tủ đổi pin được số hóa đồng bộ trên ứng dụng di động, giúp người dùng chủ động tối ưu hóa lộ trình di chuyển.*

Bên cạnh tính tương thích, việc số hóa mạng lưới cũng cần được chú trọng. Các vị trí tủ đổi pin nên được cập nhật trên hệ thống thông tin giao thông để người dân thuận tiện tra cứu. Doanh nghiệp vận hành cần có trách nhiệm xử lý sự cố kỹ thuật, giám sát thiết bị và bảo đảm an toàn. Khi thông tin về vị trí tủ đổi pin, số ngăn còn pin, tình trạng thiết bị và thời gian phục vụ được cập nhật đầy đủ, người dân sẽ chủ động hơn trong hành trình. Đối với tài xế công nghệ, việc biết trước điểm đổi pin gần nhất cũng giúp giảm thời gian tìm kiếm, hạn chế gián đoạn công việc.

Đặt đúng chỗ, bảo đảm an toàn

Tủ đổi pin không nhất thiết phải tập trung trong những trạm lớn. Hạ tầng này có thể được phân bố thành mạng lưới nhỏ trên các tuyến đường người dân thường xuyên di chuyển, tại những vị trí thuận tiện và đáp ứng điều kiện kỹ thuật. Thành phố đã rà soát các không gian phù hợp như vỉa hè, trạm dừng xe buýt, khu đất trống, dải đất dọc kênh và những khu vực có thể tổ chức lắp đặt. Việc mở rộng mạng lưới cần gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn, không cản trở người đi bộ và phù hợp với đặc điểm từng khu vực.

*Trạm sạc xe điện tích hợp giải pháp năng lượng tái tạo, góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện lưới quốc gia.*

*Trạm sạc xe điện tích hợp giải pháp năng lượng tái tạo, góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện lưới quốc gia.*

Các chuyên gia đề xuất xem xét thêm những vị trí như bãi đỗ xe, cây xăng, chợ, trụ sở Ủy ban nhân dân phường, công viên, trung tâm thương mại và nhà chờ xe buýt. Các trạm sạc cũng có thể được bố trí tại quán cà phê, siêu thị tiện lợi và bãi đậu xe, giúp người sử dụng tận dụng thời gian dừng chân để nạp năng lượng.

MỞ RỘNG HẠ TẦNG SẠC VÀ ĐỔI PIN

Thành phố hiện có khoảng 600 điểm sạc công cộng, đáp ứng dưới 10% nhu cầu dự kiến cho nhóm xe điện hai bánh trong tương lai
Mục tiêu xây dựng 3.000 điểm sạc và đổi pin công cộng trước tháng 12/2028
Bán kính phục vụ hướng tới dưới 800m tại các phường nội thành và 2km trên các trục logistics liên tỉnh

Một tài xế công nghệ cần có thể tìm thấy tủ đổi pin trên đường đi; công nhân cần điểm đổi pin gần khu công nghiệp; sinh viên cần vị trí thuận tiện quanh trường học. Khi được quy hoạch hợp lý, tủ đổi pin không còn là thiết bị đơn lẻ mà trở thành một phần trong hạ tầng thiết yếu của đô thị.

*Hệ sinh thái giao thông xanh đòi hỏi sự đồng bộ từ thiết bị sạc an toàn, hạ tầng phân phối đến phần mềm quản lý tương thích.*

*Hệ sinh thái giao thông xanh đòi hỏi sự đồng bộ từ thiết bị sạc an toàn, hạ tầng phân phối đến phần mềm quản lý tương thích.*

Song song đó, Thành phố cần bảo đảm các tủ đổi pin có khả năng tương thích kỹ thuật, hướng tới phục vụ nhiều dòng xe và nhà cung cấp thông qua các tiêu chuẩn phù hợp hoặc giao thức kết nối mở. Việc mở rộng mạng lưới phải đi cùng với trách nhiệm vận hành, giám sát và xử lý sự cố, tránh tình trạng thiết bị được lắp đặt nhưng không đáp ứng nhu cầu thực tế.

Đại diện Trường đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, cần áp dụng công nghệ sạc linh hoạt, tự điều chỉnh dòng sạc chậm lại khi lưới điện đang căng thẳng, hoặc tận dụng thêm điện mặt trời mái nhà và pin lưu trữ tại chỗ để giảm tải cho điện lưới quốc gia. Về lâu dài, cần có chuẩn pin dùng chung cho các hãng, đồng thời nghiên cứu tận dụng những viên pin xe đã chai làm nguồn lưu trữ điện cho nhà máy, tòa nhà trước khi đưa đi tái chế. Đây là những yếu tố góp phần hoàn thiện chuỗi năng lượng xanh, thay vì chỉ tập trung vào việc gia tăng số lượng thiết bị.

Về phía cơ quan quản lý, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị thí điểm lắp đặt tủ đổi pin xe điện tại các trụ đèn chiếu sáng công cộng. Phương án này nhằm tận dụng hạ tầng hiện có để mở rộng điểm tiếp cận năng lượng, đồng thời cần được khảo sát, đánh giá và tổ chức lắp đặt phù hợp với phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ.

TẬN DỤNG HẠ TẦNG CHIẾU SÁNG CÔNG CỘNG

Thành phố có khoảng 182.722 trụ đèn chiếu sáng sau sáp nhập.

Trong đó: Thành phố Hồ Chí Minh (cũ) 77.389 trụ Bình Dương 23.229 trụ Bà Rịa-Vũng Tàu 82.104 trụ
Sở Xây dựng kiến nghị nghiên cứu thí điểm lắp đặt tủ đổi pin tại 10.000 trụ đèn chiếu sáng công cộng.

Thành phố Hồ Chí Minh đang dẫn đầu cả nước về tăng trưởng phát triển xe điện, điều này đặt ra thách thức lớn về cơ sở hạ tầng và đòi hỏi sự quan tâm kịp thời từ các nhà hoạch định chính sách. Việc phát triển hạ tầng sạc và đổi pin cũng cần được đặt trong quy hoạch đô thị, gắn với yêu cầu về an toàn điện, phòng cháy, chữa cháy, nhất là tại các khu chung cư. Mỗi vị trí lắp đặt phải được xem xét trên cơ sở điều kiện thực tế, khả năng tiếp cận và mức độ an toàn, thay vì chỉ chạy theo số lượng.

Chuyển đổi sang xe điện không đơn thuần là thay một phương tiện chạy xăng bằng một phương tiện sử dụng điện. Đó còn là quá trình xây dựng một hệ thống hạ tầng đủ thuận tiện để người dân yên tâm lựa chọn và sử dụng lâu dài.

*Chuyển đổi phương tiện giao thông từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng xanh là yêu cầu tất yếu trong quy hoạch đô thị bền vững.*

*Chuyển đổi phương tiện giao thông từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng xanh là yêu cầu tất yếu trong quy hoạch đô thị bền vững.*

Với Thành phố Hồ Chí Minh, nơi nhu cầu đi lại lớn và mạng lưới giao thông trải rộng từ khu vực trung tâm đến các vùng ven, tủ đổi pin cần được nhìn nhận như một mắt xích của hạ tầng đô thị xanh. Khi các điểm đổi pin được bố trí đúng chỗ, có mật độ hợp lý, tương thích giữa các dòng xe và bảo đảm an toàn, người dân mới có thể sử dụng xe điện thuận tiện trong sinh hoạt hằng ngày. Đó cũng là nền tảng để Thành phố từng bước xanh hóa giao thông, giảm phát thải và tiến gần hơn tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Chỉ đạo sản xuất: Lê Nam Tư
Tổ chức sản xuất: Tùng Quang
Nội dung: Quý Hiền, Thảo Du
Ảnh: Tùng Anh, Thế Anh
Trình bày: Tùng Anh
(Bài có sử dụng hình ảnh AI trong thiết kế)

Trở về Nhandan.vn