MỞ RỘNG KHÔNG GIAN

Dù chịu tác động từ nhiều yếu tố bất lợi, kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026 vẫn duy trì đà tăng trưởng. Dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục tìm đến, cho thấy sức hấp dẫn của thị trường vẫn được duy trì trong bối cảnh không gian phát triển của Thành phố được mở rộng.

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh có thêm dư địa để tổ chức lại không gian kinh tế theo hướng đa trung tâm. Các lĩnh vực tài chính, công nghiệp, cảng biển, logistics, đổi mới sáng tạo, giáo dục, y tế và dịch vụ có điều kiện liên kết, bổ trợ cho nhau thay vì phát triển tách rời. Đây là một lợi thế đáng kể trong việc đón dòng vốn FDI chất lượng cao, nhất là những dự án có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng lớn và hướng tới tăng trưởng bền vững.

Nhưng lợi thế về không gian và quy mô thị trường sẽ chỉ thực sự phát huy nếu đi cùng một môi trường đầu tư thuận lợi. Thành phố cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục cấp phép, hoàn thiện các quy định về đất đai, bất động sản và nâng cao hiệu quả cơ chế đầu tư đặc thù đối với những dự án phù hợp.

Danh mục kêu gọi đầu tư hiện có khoảng 250 dự án thuộc chín nhóm lĩnh vực. Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh dành sự quan tâm đáng kể cho Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh, các dự án công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.

Bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và các trung tâm nghiên cứu, phát triển được xác định là những lĩnh vực có thể tạo thêm động lực tăng trưởng mới. Ở lĩnh vực hạ tầng, Thành phố hướng tới những dự án có quy mô lớn, khả năng kết nối vùng và tạo thêm năng lực cho thương mại, xuất nhập khẩu, công nghiệp và logistics thông minh.

Đáng chú ý là Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, Trung tâm logistics Cái Mép Hạ, Cảng tổng hợp Long Sơn cùng các tuyến đường sắt Bàu Bàng, Thị Vải, Bàu Bàng, Mộc Bài và những hạ tầng kết nối liên quan.

Sức hấp dẫn của Thành phố, vì thế, không chỉ nằm ở những gì đang có mà còn ở cách Thành phố Hồ Chí Minh mở ra những không gian phát triển mới. Khi công nghiệp, logistics, công nghệ và dịch vụ cùng được đặt trong một cấu trúc liên kết, cơ hội thu hút những dòng vốn mới cũng rộng hơn.

THƯỚC ĐO NIỀM TIN CỦA DOANH NGHIỆP

Quy mô thị trường và hạ tầng là những điều kiện quan trọng, nhưng với nhà đầu tư nước ngoài, đó chưa phải tất cả. Ngày càng nhiều doanh nghiệp quan tâm đến tính minh bạch, khả năng tiếp cận thông tin, sự thuận lợi của thủ tục hành chính, đất đai, chi phí tuân thủ và chất lượng đồng hành của chính quyền. Nói cách khác, môi trường đầu tư được nhìn từ chính trải nghiệm của doanh nghiệp trong quá trình làm việc với cơ quan nhà nước.

Đây cũng là lý do Thành phố Hồ Chí Minh triển khai Chương trình khảo sát, đánh giá năng lực cạnh tranh cấp sở, ban, ngành và địa phương năm 2026, gọi tắt là DDCI. DDCI không chỉ là một cuộc khảo sát hay một bảng xếp hạng. Quan trọng hơn, đây là một kênh để Thành phố lắng nghe những phản ánh từ doanh nghiệp, nhà đầu tư và hộ kinh doanh trong quá trình tiếp xúc, giải quyết công việc với cơ quan nhà nước.

Từ những phản hồi đó, Thành phố có thể nhận diện rõ hơn những mặt đã làm được, những hạn chế và những điểm nghẽn cần tập trung khắc phục. Điểm mới của DDCI 2026 là lần đầu tiên hệ thống bảng hỏi được tách độc lập cho nhóm doanh nghiệp và nhóm hộ kinh doanh. Cách làm này nhằm phản ánh sát hơn đặc thù của từng nhóm đối tượng trong quá trình tương tác với chính quyền. Công nghệ khảo sát đa kênh cũng được ứng dụng, đi cùng yêu cầu bảo mật và ẩn danh tuyệt đối.

DDCI 2026 được triển khai trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính. Với phương châm “Lắng nghe, Thấu hiểu, Đồng lòng, Đột phá”, chương trình hướng đến việc nâng cao hiệu quả điều hành kinh tế, xã hội và chất lượng quản trị của các sở, ban, ngành, phường, xã, đặc khu.

Điều đáng chú ý là năm nay cũng là năm đầu tiên DDCI thiết lập “đường chuẩn” cho giai đoạn phát triển mới, với hai bộ câu hỏi riêng dành cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

Bộ chỉ số được xây dựng theo hướng “Đúng đối tượng, Đo đúng việc, Phản ánh đúng thực chất”. Những nội dung được đưa vào đánh giá không chỉ là thủ tục hành chính hay khả năng tiếp cận thông tin, mà còn có chính quyền số, chi phí không chính thức, cạnh tranh bình đẳng, chất lượng hỗ trợ doanh nghiệp, thiết chế pháp lý, năng lực đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chất lượng sống và khả năng tiếp cận đất đai.

Từ những đánh giá đó, Thành phố có thêm cơ sở để đưa ra các giải pháp cải cách thiết thực, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, đồng thời cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

MINH BẠCH TỪ THỰC CHẤT

Điểm quan trọng của DDCI 2026 nằm ở cách tiếp cận. Bộ chỉ số không chỉ đo cảm nhận của doanh nghiệp mà hướng tới việc nhìn lại chất lượng điều hành từ những trải nghiệm cụ thể. Hai bộ câu hỏi độc lập cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh giúp phản ánh sự khác biệt về quy mô, nhu cầu cũng như cách mỗi nhóm tiếp cận dịch vụ công.

Đối với khối sở, ban, ngành, hệ thống đánh giá được tổ chức theo các chỉ số thành phần chung kết hợp với những chỉ tiêu đặc thù. Đối với khối địa phương, ngoài các chỉ số chung còn có nội dung về tiếp cận đất đai và ổn định trong sử dụng đất. Bộ tiêu chí cũng lồng ghép các yêu cầu về chính quyền số, chuyển đổi xanh, phát triển bền vững, đạo đức công vụ và văn hóa phục vụ của cán bộ, công chức. Một điểm khác là công nghệ khảo sát đa kênh, với dữ liệu được mã hóa và danh tính người tham gia được bảo đảm ẩn danh.

Suy cho cùng, một bộ chỉ số chỉ có ý nghĩa khi những kết quả đo lường được chuyển thành hành động. Nếu những phản ánh của doanh nghiệp chỉ dừng lại ở một bảng tổng hợp, DDCI sẽ khó trở thành công cụ cải cách. Giá trị của chương trình nằm ở khả năng chỉ ra những điểm cần thay đổi và thúc đẩy từng cơ quan, đơn vị nhìn lại phương thức điều hành của mình.

Từ đó, đơn giản hóa thủ tục, giảm gánh nặng tuân thủ, hạn chế chi phí không chính thức và nâng cao chất lượng hỗ trợ doanh nghiệp không còn là những yêu cầu chung chung, mà trở thành những việc cần được nhìn nhận từ chính trải nghiệm của người dân và doanh nghiệp.