Hợp tác vì hòa bình, phát triển

Được thành lập năm 1889 tại Paris và có trụ sở tại Geneva, Thụy Sĩ, Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) là một tổ chức quốc tế tập hợp nghị viện các quốc gia có chủ quyền. Với 181 thành viên và 15 thành viên liên kết, IPU là trung tâm của hoạt động ngoại giao Nghị viện khắp thế giới, hoạt động nhằm mục đích vì hòa bình, dân chủ, hợp tác giữa các dân tộc và nghị viện các nước. IPU hoạt động trên cơ sở Điều lệ chung và các Quy chế về hoạt động của Hội đồng điều hành, Ban Chấp hành, Đại hội đồng, các Ủy ban thường trực và Quy định về tài chính.

Kể từ khi được kết nạp làm thành viên của IPU (tháng 4/1979), Quốc hội Việt Nam là một thành viên tích cực và có trách nhiệm tại diễn đàn này. Quốc hội Việt Nam đã đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Nhóm địa chính trị châu Á-Thái Bình Dương trong khuôn khổ Đại hội đồng IPU (các năm 2006, 2016). Tháng 11/2021, Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Nhóm ASEAN+3 (tiếp quản từ Thái Lan). Đại diện Quốc hội Việt Nam được Đại hội đồng IPU tín nhiệm hai lần bầu vào Ban Chấp hành IPU nhiệm kỳ 4 năm (2007-2011 và 2015-2019).

Cùng với việc tham gia Ban Chấp hành IPU và được bầu là Phó Chủ tịch IPU năm 2009 và 2019, Việt Nam đã có điều kiện đóng góp trực tiếp và thiết thực hơn vào hoạt động của IPU, thúc đẩy chương trình nghị sự của IPU, vì hòa bình, hợp tác, phát triển bền vững. Quốc hội Việt Nam đã chủ trì, đăng cai nhiều hoạt động trong IPU, trong đó nổi bật là Đại hội đồng IPU 132 từ ngày 28/3-2/4/2015 tại Hà Nội với dấu ấn đặc biệt về Tuyên bố Hà Nội thúc đẩy hành động của nghị viện trong việc triển khai các Mục tiêu phát triển bền vững (SDG); Hội nghị Nghị sĩ trẻ toàn cầu lần thứ 9 (tháng 9/2023) và các hội nghị chuyên đề khu vực khác.

Quốc hội Việt Nam cũng góp phần thúc đẩy quan hệ đối tác nghị viện, ngoại giao nghị viện đa phương khi mời Chủ tịch IPU, Tổng Thư ký IPU tham dự và phát biểu tại các Hội nghị nghị viện khác do Quốc hội Việt Nam tổ chức, như Hội nghị thường niên lần thứ 26 của Diễn đàn Nghị viện châu Á-Thái Bình Dương APPF 26 (tháng 1/2018 tại Hà Nội), Đại hội đồng AIPA lần thứ 41 của Hội đồng liên nghị viện ASEAN (tháng 8/2020, tại Hà Nội theo hình thức trực tuyến), Hội nghị nghị sĩ trẻ toàn cầu lần thứ 9 (tháng 9/2023).

Hằng năm, Quốc hội Việt Nam đều cử đoàn Đại biểu Quốc hội tham dự các kỳ Đại hội đồng IPU, các hội nghị liên quan, các cơ chế họp quan trọng của IPU như Phiên Điều trần IPU-Liên hợp quốc, Hội nghị chuyên đề khu vực và Hội nghị chuyên môn; các hoạt động tập huấn cho Ban Thư ký Quốc hội các nước do Ban Thư ký IPU tổ chức. Chủ tịch Quốc hội tham dự Hội nghị Chủ tịch Quốc hội thế giới tổ chức 5 năm một lần từ năm 2000. Năm 2025, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã tham dự Đại hội đồng IPU-150 tại Tashkent, Uzbekistan và Hội nghị các Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 6 tại Geneva, Thụy Sĩ. Ngày 29/12/2025, Tổng Thư ký IPU Martin Chungong đã có chuyến thăm Việt Nam.

Là cơ chế hợp tác nghị viện đa phương lớn nhất thế giới, có uy tín, ảnh hưởng và vai trò quan trọng trong thúc đẩy hợp tác liên Nghị viện, góp phần củng cố chủ nghĩa đa phương, Đại hội đồng IPU-152 có chủ đề chính là "Nuôi dưỡng hy vọng, bảo đảm hòa bình và bảo vệ công lý cho các thế hệ tương lai”. Điều này phản ánh quan tâm hàng đầu của cộng đồng quốc tế hiện nay về củng cố hòa bình, an ninh, hệ thống luật pháp quốc tế, tái thiết hậu xung đột, chống chủ nghĩa bảo hộ... Đây cũng là nền tảng căn bản và là điều kiện tiên quyết để giải quyết các thách thức chung và định hình tương lai bền vững.

Chuyến công tác của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự IPU-152 tại Thổ Nhĩ Kỳ nhằm tiếp tục khẳng định vị thế, vai trò, đóng góp tích cực, thực chất và có trách nhiệm của Việt Nam tại IPU và trong khuôn khổ Đại hội đồng IPU-152; khẳng định sự ủng hộ đối với chủ nghĩa đa phương và các thể chế đa phương; đồng thời thúc đẩy quan hệ song phương với các nước, các nghị viện thành viên IPU, vì nỗ lực chung nhằm củng cố hòa bình, hợp tác và phát triển.

Chuyến công tác lần này của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng cả về bình diện đa phương và song phương, khẳng định sự đóng góp tích cực của Quốc hội Việt Nam luôn đi đầu, thúc đẩy hợp tác trong khuôn khổ IPU; chủ động đề xuất nhiều sáng kiến, đóng góp thực chất vào hoạt động của IPU, sẵn sàng cùng với nghị viện các nước thành viên và IPU thực hiện các nghị quyết, sáng kiến của IPU nhằm góp phần duy trì hòa bình, bảo đảm phát triển bền vững vì lợi ích của các dân tộc trên toàn thế giới.

Bên cạnh đó, Quốc hội Việt Nam đã tham gia vào nhiều cơ chế lãnh đạo, điều hành của IPU, nhận được sự tín nhiệm cao của Nghị viện các nước thành viên trước năng lực lãnh đạo và dẫn dắt của Quốc hội Việt Nam. Đây là những nền tảng quan trọng để Quốc hội Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò và đóng góp trên một tâm thế mới, vị thế mới tại IPU-152 này.

Quốc hội Việt Nam đã tham gia vào nhiều cơ chế lãnh đạo, điều hành của IPU, nhận được sự tín nhiệm cao của Nghị viện các nước thành viên trước năng lực lãnh đạo và dẫn dắt của Quốc hội Việt Nam.

Chủ tịch Quốc hội dự kiến sẽ có bài phát biểu quan trọng, chia sẻ tầm nhìn của Việt Nam về các vấn đề toàn cầu và khu vực, đồng thời đề xuất các giải pháp hành động cụ thể nhằm thúc đẩy hợp tác liên nghị viện góp phần duy trì hòa bình, ổn định và thúc đẩy phát triển bền vững, thịnh vượng trên toàn thế giới. Bên cạnh đó, Quốc hội Việt Nam sẽ cùng Nghị viện các nước thảo luận lộ trình nâng cao hiệu quả lập pháp, giám sát và thúc đẩy hợp tác đa phương để hiện thực hóa các mục tiêu chung.

Trong khuôn khổ hội nghị, Chủ tịch Quốc hội dự kiến cũng sẽ có các cuộc gặp gỡ, trao đổi, tiếp xúc với lãnh đạo nghị viện các nước, lãnh đạo IPU và các tổ chức quốc tế. Qua đó, Chủ tịch Quốc hội sẽ thông tin các thành tựu phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam sau 40 năm đổi mới, tầm nhìn, khát vọng phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới với mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và năm 2045 trở thành nước phát triển có thu nhập cao; truyền tải tới cộng đồng quốc tế thông điệp về đường lối đối ngoại của Đại hội lần thứ XIV của Đảng.