Ngày 20/9, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lên đường tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, hoạt động song phương tại Hoa Kỳ.

Đây là chuyến công tác đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Liên hợp quốc và Hoa Kỳ sau khi Việt Nam tổ chức thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, bầu cử Quốc hội Khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang khẳng định, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 hết sức có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam và Liên hợp quốc đang cùng nhau hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ. Điều này cũng khẳng định sự ủng hộ và cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đối với vai trò trung tâm của Liên hợp quốc trong hợp tác đa phương, thúc đẩy tôn trọng luật pháp quốc tế.

Trong khi đó, chuyến công tác và hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ góp phần triển khai các nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao Việt Nam và Hoa Kỳ, đồng thời tiếp tục thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện phát triển ổn định, thực chất, hiệu quả và bền vững.

Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Liên hợp quốc vào năm 1977. Sau khi đất nước thống nhất, các tổ chức Liên hợp quốc đã tích cực hỗ trợ Việt Nam khắc phục hậu quả của chiến tranh, phục hồi và tái thiết, cải thiện đời sống nhân dân và từng bước hội nhập quốc tế. Việc tham gia ngày càng tích cực, chủ động tại Liên hợp quốc đã hỗ trợ Việt Nam làm sâu sắc quan hệ đối ngoại cả về đa phương và song phương; tăng cường tiếp cận tri thức, chuẩn mực và nguồn lực toàn cầu phục vụ công cuộc đổi mới và phát triển bền vững, cũng như triển khai các ưu tiên chiến lược trong giai đoạn từ nay đến năm 2030; tạo không gian đa phương để bảo vệ và thúc đẩy lợi ích quốc gia-dân tộc bằng biện pháp hòa bình; đồng thời hỗ trợ tăng cường năng lực thể chế và quản trị của đất nước.

Kể từ khi chính thức là thành viên Liên hợp quốc, Việt Nam đã trải qua một hành trình đầy tự hào với những dấu ấn đậm nét. Việt Nam đã và đang tham gia ngày càng sâu rộng và đóng góp thực chất vào công việc chung của tổ chức, thể hiện qua việc đảm nhiệm hiệu quả nhiều trọng trách và vị trí quan trọng; đưa ra nhiều sáng kiến mang tính đột phá; đi đầu thực hiện các mục tiêu phát triển của Liên hợp quốc (trong đó có Sáng kiến Thống nhất hành động - Một Liên hợp quốc); tham gia tích cực vào các lĩnh vực gìn giữ hòa bình, bảo đảm quyền con người, cứu trợ nhân đạo, phát triển bền vững và ứng phó các thách thức toàn cầu; đồng thời từng bước tham gia sâu hơn vào việc định hình luật lệ, chuẩn mực và chương trình nghị sự của Liên hợp quốc. Những đóng góp đó góp phần nâng cao vị thế, uy tín và hình ảnh Việt Nam là đối tác tin cậy, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Nhìn lại chặng đường vừa qua, có thể tự hào khẳng định quan hệ giữa Việt Nam và Liên hợp quốc đang ở trong giai đoạn phát triển hết sức tốt đẹp và thực chất. Từ những năm tháng đấu tranh giành độc lập, Việt Nam ngày nay đã vươn mình trở thành một đối tác đặc biệt tin cậy, có những đóng góp chủ động, đầy trách nhiệm và mang tính đột phá trên các trụ cột cốt lõi của Liên hợp quốc.

Việt Nam đã tích cực tham gia và đảm nhiệm nhiều vai trò, vị trí tại các cơ quan, diễn đàn của Liên hợp quốc. Trong tháng 10/2025, Việt Nam đã đăng cai Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng. Việt Nam đã cử gần 1.400 lượt cán bộ, chiến sĩ thực hiện nhiệm vụ tại các Phái bộ Gìn giữ hòa bình ở Nam Sudan, Cộng hòa Trung Phi và khu vực Abyei.

Việt Nam hiện xếp thứ 49/193 về mức đóng góp ngân sách thường xuyên cho Liên hợp quốc; đóng góp hàng triệu USD cho các hoạt động cứu trợ nhân đạo của các cơ quan Liên hợp quốc.

Với thế và lực mới, Việt Nam cũng mong muốn đóng góp ngày càng chủ động và thực chất hơn cho công việc chung của Liên hợp quốc. Chúng ta không chỉ tranh thủ những cơ hội từ hợp tác quốc tế, mà còn sẵn sàng chia sẻ, đóng góp trách nhiệm chung, để mọi người dân, mọi dân tộc đều có thể thụ hưởng thành quả của hòa bình, hợp tác và phát triển. Có thể nói, đó là hình ảnh Việt Nam muốn tiếp tục khẳng định tại Liên hợp quốc: một đất nước độc lập, tự chủ, yêu chuộng hòa bình, tự tin bước vào một giai đoạn phát triển mới, rộng mở với thế giới và sẵn sàng đồng hành, đóng góp vào những nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế.

Việt Nam đã đưa ra nhiều sáng kiến quan trọng của Liên hợp quốc như các Nghị quyết của Hội đồng Bảo an về vai trò của phụ nữ trong bối cảnh hậu xung đột và bảo vệ cơ sở hạ tầng thiết yếu đối với người dân trong xung đột; các nghị quyết của Đại hội đồng Liên hợp quốc về Ngày quốc tế Phòng chống dịch bệnh 27/12, Ngày quốc tế Vui chơi 11/6 và Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững 2027-2036; khởi xướng Nhóm bạn bè Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS)…

Việt Nam đã và đang cam kết mạnh mẽ và tích cực tham gia thực hiện các chương trình nghị sự phát triển quan trọng của Liên hợp quốc, nhất là việc thực hiện các Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ (MDG), các Mục tiêu phát triển bền vững (SDG) và Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu…

Hiện nay, có 15 cơ quan Liên hợp quốc có đại diện thường trú tại Việt Nam. Các tổ chức tại Liên hợp quốc tham gia tích cực vào hỗ trợ huy động nguồn lực, tư vấn chính sách, cung cấp tri thức, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nâng cao năng lực, đạt được nhiều kết quả nổi bật trong các lĩnh vực như giáo dục, giảm nghèo, tăng trưởng xanh, lao động, y tế, bảo trợ xã hội và chuyển đổi số.

Việt Nam là một trong 8 nước thí điểm triển khai Sáng kiến Thống nhất hành động - Một Liên hợp quốc trên thế giới. Nhìn chung, sáng kiến này đã đóng góp vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường gắn kết hệ thống của các tổ chức Liên hợp quốc tại Việt Nam.

Hướng tới kỷ niệm 50 năm quan hệ Việt Nam-Liên hợp quốc (1977-2027), hai bên sẽ cùng nhìn lại chặng đường nửa thế kỷ đồng hành và hợp tác giữa Việt Nam và Liên hợp quốc, đồng thời xác định những định hướng mới nhằm đưa quan hệ hợp tác bước sang một giai đoạn phát triển sâu sắc hơn.

Kể từ khi bình thường hóa quan hệ ngoại giao (tháng 7/1995) đến nay, quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ đã phát triển trên nhiều lĩnh vực. Tháng 7/2013, hai nước đã nhất trí xác lập khuôn khổ quan hệ Đối tác toàn diện và nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững vào tháng 9/2023.

Các hoạt động tiếp xúc cấp cao giữa hai nước tiếp tục được thúc đẩy. Trong các trao đổi, phía Hoa Kỳ nhất quán khẳng định cam kết ủng hộ một nước Việt Nam “mạnh, độc lập, tự cường và thịnh vượng”; tiếp tục đánh giá cao vai trò của Việt Nam và coi trọng quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ; bày tỏ mong muốn tiếp tục thúc đẩy quan hệ phát triển trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và thể chế chính trị của nhau.

Những thành tựu đạt được trong hơn ba thập niên qua giữa Việt Nam và Hoa Kỳ là toàn diện và thực chất. Hai nước đã xây dựng được nền tảng hợp tác ngày càng vững chắc trên cơ sở tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế, độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và thể chế chính trị của nhau. Đồng thời, quy mô và phạm vi hợp tác giữa hai nước ngày càng mở rộng trên nhiều lĩnh vực chiến lược.

Về kinh tế-thương mại-đầu tư, trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 118 tỷ USD. Hoa Kỳ duy trì là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 8 của Hoa Kỳ và là đối tác thương mại lớn nhất ở khu vực ASEAN.

Hợp tác an ninh-quốc phòng đạt được những tiến triển tích cực trong thời gian qua. Vấn đề khắc phục hậu quả chiến tranh tiếp tục là ưu tiên. Hoạt động tìm kiếm quân nhân Hoa Kỳ (MIA), tìm kiếm liệt sĩ Việt Nam, xử lý dioxin, rà phá bom mìn, hỗ trợ người khuyết tật tiếp tục được đẩy mạnh. Về an ninh, hai bên bày tỏ đánh giá cao sự phát triển của hai nước trong các lĩnh vực hợp tác về an ninh, thực thi pháp luật, trong đó bao gồm hợp tác phòng chống tội phạm xuyên biên giới.

Hợp tác giáo dục đạt được nhiều bước tiến tích cực thời gian gần đây, nhất là trong lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực trong ngành công nghiệp bán dẫn. Hiện nay, Việt Nam có một số cơ sở giáo dục có vốn đầu tư của Hoa Kỳ tại Việt Nam gồm 6 cơ sở giáo dục phổ thông và 1 trường đại học Fulbright tại Thành phố Hồ Chí Minh. Phía Hoa Kỳ tích cực hỗ trợ Việt Nam đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học thông qua các chương trình hợp tác giáo dục-đào tạo như Chương trình giảng dạy tiếng Anh của Chương trình hòa bình.

Khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện đã xác định các trụ cột hợp tác toàn diện giữa hai nước, bao gồm từ chính trị, ngoại giao, an ninh, quốc phòng, đến kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học-công nghệ, giáo dục đào tạo… Thời gian tới, đây vẫn là những nội dung hợp tác chính giữa hai nước, song theo tôi, sẽ được tập trung hơn vào những lĩnh vực đã được Việt Nam xác định ưu tiên cho giai đoạn phát triển mới, cũng là những lĩnh vực mà Hoa Kỳ có thế mạnh và có nhu cầu hợp tác để cùng phát triển bền vững. Đó là công nghệ tiên tiến, năng lượng sạch và chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu cao.

Một số dự án trong lĩnh vực thúc đẩy chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo, chống biến đổi khí hậu... của doanh nghiệp Hoa Kỳ vẫn thuộc diện ưu tiên cao, được Hoa Kỳ tích cực thúc đẩy trong quan hệ hai nước.

Hai nước cũng tiếp tục thúc đẩy hợp tác mạnh mẽ trong lĩnh vực giao lưu nhân dân/hợp tác địa phương. Nhiều địa phương và thành phố hai nước đã ký MOU hợp tác, kể cả hình thức kết nghĩa từ nhiều năm qua. Các đoàn lãnh đạo địa phương của Việt Nam hằng năm vẫn thăm các địa phương tại Hoa Kỳ dưới hình thức quảng bá địa phương. Ở chiều ngược lại, phía Hoa Kỳ cũng có nhiều đoàn lãnh đạo địa phương sang thăm Việt Nam.

Về hợp tác khu vực và quốc tế, hai nước tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm, nhất là trong khuôn khổ Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và trong các cơ chế của ASEAN. Hoa Kỳ tiếp tục khẳng định ủng hộ vai trò trung tâm, đoàn kết của ASEAN cũng như tài liệu Tầm nhìn của ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (AOIP); đồng thời đánh giá cao vị trí và vai trò của Việt Nam trong ASEAN, tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương, cũng như tại các diễn đàn quốc tế như Liên hợp quốc và trong ứng phó các thách thức chung toàn cầu.

Cộng đồng người Việt Nam tại Hoa Kỳ là một cộng đồng đa dạng, năng động và có nhiều thành tựu đáng tự hào trong khoa học-công nghệ, giáo dục, y tế, kinh doanh, văn hóa, nghệ thuật và hoạt động xã hội. Cộng đồng là những người mang dòng máu Việt Nam, luôn hướng về quê hương, nhưng trưởng thành và gắn bó với đất nước Hoa Kỳ. Do vậy, lẽ tự nhiên, người Việt tại Hoa Kỳ trở thành cầu nối sinh động, sâu sắc giữa hai nước.

Diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục có những chuyển biến nhanh chóng, sâu sắc và mang tính thời đại, chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là minh chứng rõ nét cho đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa và chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, tranh thủ tốt các điều kiện, nguồn lực mở ra không gian, dư địa phát triển cho đất nước. Chuyến công tác cũng là cơ hội để Việt Nam truyền tải ở cấp cao nhất thông điệp về một Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với tầm nhìn, quyết tâm và khát vọng vươn lên mạnh mẽ.