Nhận lời mời của Tổng thống Cộng hòa xã hội chủ nghĩa dân chủ Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Cộng hòa xã hội chủ nghĩa dân chủ Sri Lanka từ ngày 7 đến 8/5.

Đây là chuyến thăm đầu tiên của một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam đến Sri Lanka. Chuyến thăm gửi đi thông điệp khẳng định sự coi trọng của Việt Nam đối với mối quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam-Sri Lanka, đồng thời mở ra cơ hội để hai nước đưa quan hệ song phương phát triển lên tầm cao mới. Cùng với chuyến thăm Ấn Độ, chuyến thăm Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã thể hiện sự quan tâm, coi trọng của Việt Nam đối với khu vực Nam Á.

Chúng ta hoàn toàn có đầy đủ cơ sở vững chắc để tin tưởng rằng chuyến thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ trở thành dấu mốc chính trị quan trọng, tạo xung lực mới và mở ra giai đoạn phát triển mới cho quan hệ hai nước với tin cậy chính trị được tăng cường ở mức cao hơn, hợp tác trên phạm vi và tầm mức sâu rộng hơn, hiệu quả và thực chất hơn.

Quan hệ hữu nghị bền chặt giữa Việt Nam và Sri Lanka được xây dựng và vun đắp bởi các thế hệ lãnh đạo hai nước, dựa trên sự tin tưởng, tôn trọng lẫn nhau, các giá trị chung, truyền thống văn hóa và sự hiểu biết sâu sắc giữa hai nước. Trong suốt 56 năm kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 21/7/1970, Việt Nam và Sri Lanka dành cho nhau sự ủng hộ quý báu trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc cũng như công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay.

Các nhà lãnh đạo Sri Lanka luôn thể hiện tình cảm tốt đẹp và sự trân trọng đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, với đất nước và nhân dân Việt Nam, cũng như mong muốn đưa quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt giữa hai nước phát triển ngày càng thực chất và hiệu quả. Trong chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam và dự Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc Vesak năm 2025, Tổng thống Anura Kumara Dissanayake từng khẳng định, lãnh đạo, nhân dân Sri Lanka luôn dành những tình cảm hữu nghị nồng ấm cho Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh; ngưỡng mộ tinh thần đấu tranh bất khuất của Việt Nam trong chiến tranh cũng như trong xây dựng Tổ quốc, mong muốn học hỏi kinh nghiệm phát triển của Việt Nam.

Trong nhiều năm qua, Đảng Cộng sản Sri Lanka và Hội Đoàn kết Sri Lanka-Việt Nam đã tổ chức nhiều hoạt động đoàn kết và ủng hộ dành cho Việt Nam như dịch và xuất bản nhiều cuốn sách, tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhiều tác phẩm khác của Việt Nam tại Sri Lanka. Đây là những cầu nối văn hóa và tri thức giữa hai nước, thể hiện tình đoàn kết, sự yêu quý mà các nhà lãnh đạo và nhân dân Sri Lanka dành cho đất nước và con người Việt Nam.

Trong khi đó, Việt Nam cũng luôn ghi nhớ và trân trọng tình cảm, sự ủng hộ và giúp đỡ của Sri Lanka đối với công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc của Việt Nam. Đảng và Nhà nước Việt Nam coi trọng vai trò, vị thế quan trọng của Sri Lanka trong khu vực; mong muốn làm sâu sắc hơn nữa quan hệ với Sri Lanka dựa trên truyền thống hữu nghị gần gũi, sự tin cậy chính trị cao và việc hai nước chia sẻ nhiều giá trị và lợi ích tương đồng.

Tình hữu nghị nồng ấm và sự ủng hộ quý báu mà hai nước dành cho nhau trong công cuộc phát triển đất nước đặt nền tảng vững chắc cho việc tăng cường và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Việt Nam-Sri Lanka. Qua 56 năm hình thành và phát triển, mặc dù trải qua không ít thăng trầm và khó khăn do hoàn cảnh lịch sử, quan hệ hai nước vẫn đạt được nhiều thành tựu và dấu mốc quan trọng, rất đáng khích lệ.

Hai bên duy trì trao đổi đoàn và tiếp xúc từ sớm và khá đều đặn, góp phần củng cố sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau. Hai nước đã thiết lập 3 cơ chế hợp tác song phương: Ủy ban Hỗn hợp về Kinh tế, Khoa học và Kỹ thuật; Tham khảo Chính trị; Tiểu ban Thương mại hỗn hợp. Sri Lanka có 4 tổ chức hữu nghị với Việt Nam là Hội Đoàn kết với Việt Nam, Hội Nghị sĩ hữu nghị với Việt Nam, Quỹ Hữu nghị Việt Nam-Sri Lanka của Đảng Mặt trận giải phóng nhân dân, Nhóm Nghị sĩ Hữu nghị với Việt Nam. Về phía Việt Nam có Nhóm Nghị sĩ Hữu nghị Quốc hội khoá XIV với Sri Lanka và Hội Hữu nghị Việt Nam-Sri Lanka.

Về thương mại, năm 2024, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 215,5 triệu USD. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 260 triệu USD, tăng 20% so với mức năm 2024. Tính đến tháng 3/2026, kim ngạch song phương đạt khoảng 50 triệu USD. Hai nước đã ký Hiệp định tránh đánh thuế hai lần vào tháng 10/2005 và Hiệp định về hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau trong lĩnh vực hải quan tháng 5/2025. Sri Lanka đã công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường đầy đủ.

Trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, hai nước đã ký Bản ghi nhớ hợp tác quốc phòng song phương tháng 10/2011. Về an ninh, hai bên đã ký Hiệp định về dẫn độ và Hiệp định về chuyển giao người bị kết án tù năm 2014. Hợp tác chủ yếu được triển khai trên các lĩnh vực: chia sẻ thông tin, kinh nghiệm thực thi pháp luật; phối hợp phòng, chống các loại tội phạm xuyên quốc gia, khủng bố quốc tế; hợp tác nâng cao năng lực thực thi pháp luật, hỗ trợ tư pháp.

Về văn hóa, Bộ trưởng Phật giáo, Tôn giáo và Văn hóa Sri Lanka bày tỏ mong muốn tái khởi động và làm mới Biên bản ghi nhớ về Hợp tác văn hóa đã được ký kết giữa hai nước từ năm 2009, trong đó đề xuất một số lĩnh vực có thể cùng hợp tác như: khảo cổ, giao lưu văn hóa... Quan hệ Phật giáo giữa hai nước đã đạt được một số kết quả nhất định thông qua hoạt động trao đổi đoàn; ủng hộ và tham dự các hội nghị, hoạt động quốc tế liên quan đến tôn giáo do hai bên tổ chức; tạo điều kiện thuận lợi cho Phật giáo hai nước tăng cường giao lưu, trao đổi Phật pháp; cử tăng ni sang Sri Lanka tu học.

Không chỉ duy trì quan hệ song phương tốt đẹp, Việt Nam và Sri Lanka chia sẻ quan điểm chung về nhiều vấn đề quốc tế và khu vực. Hai nước đều mong muốn tăng cường hợp tác, ủng hộ lẫn nhau, trở thành những đối tác thân thiết, tin cậy tại các diễn đàn đa phương khu vực và quốc tế. Sri Lanka đã ủng hộ Việt Nam ứng cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2023-2025, Ủy ban Di sản Thế giới của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) nhiệm kỳ 2023-2027. Trong khi đó, Việt Nam ủng hộ Sri Lanka ứng cử vào Hội đồng Kinh tế và Xã hội Liên hợp quốc (ECOSOC) nhiệm kỳ 2025-2027, Ban Chấp hành UNESCO nhiệm kỳ 2023-2027.

Nhìn lại chặng đường đã qua, Việt Nam và Sri Lanka có quyền tự hào về quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác hiệu quả mà hai dân tộc đã bền bỉ vun đắp qua nhiều thế hệ. Chuyến thăm cấp Nhà nước đến Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ đánh dấu mốc son rực rỡ trên chặng đường hơn nửa thế kỷ đồng hành giữa hai dân tộc, đồng thời đưa quan hệ Việt Nam-Sri Lanka tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn nữa, hướng tới các tầm cao mới, mang lại lợi ích cho nhân dân hai nước, đóng góp tích cực cho hòa bình, hợp tác và phát triển thịnh vượng của khu vực và thế giới.