Từ việc xây dựng các mô hình “Khu phố không ma túy”, “Trường học an toàn” đến lồng ghép kiến thức phòng, chống ma túy vào hoạt động giáo dục và tổ chức tập huấn cho giáo viên, Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai nhiều giải pháp thiết thực nhằm chủ động phòng ngừa, ngăn chặn tệ nạn ma túy ngay từ cơ sở.
Bên cạnh việc tăng cường đấu tranh, triệt phá các đường dây tội phạm và quản lý người nghiện, công tác phòng ngừa trong cộng đồng được xác định là một trong những giải pháp quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thành phố không ma túy vào năm 2030.
Tuyên truyền từ địa bàn dân cư
Phòng, chống ma túy từ cơ sở đang trở thành trọng tâm trong chiến lược xây dựng địa bàn an toàn, không ma túy của Thành phố. Thay vì chỉ tập trung vào đấu tranh, xử lý vi phạm, nhiều địa phương đã chủ động triển khai các mô hình phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ từ sớm, từ xa. Tại phường Tân Bình, Ủy ban nhân dân phường tổ chức ký kết phối hợp triển khai công tác phòng, chống tội phạm và tệ nạn ma túy, hướng đến mục tiêu xây dựng toàn bộ khu phố không ma túy vào năm 2030. Lộ trình được phân kỳ cụ thể theo từng năm, gắn với trách nhiệm của các lực lượng và địa bàn dân cư.
LỘ TRÌNH XÂY DỰNG KHU PHỐ KHÔNG MA TÚY TẠI PHƯỜNG TÂN BÌNH
Tại phường Hiệp Bình, Công an phường vừa ra mắt các mô hình “Chung cư không ma túy” ở chung cư Mỹ An, “Nhà trọ không ma túy” tại nhà trọ số 49/10 đường 19 và “Con đường không ma túy” trên tuyến đường 19 thuộc khu phố 27. Trong các mô hình này, lực lượng chức năng giữ vai trò nòng cốt, đồng thời huy động người dân tham gia, nâng cao ý thức tự phòng ngừa, tự quản trong từng hộ gia đình, chủ cơ sở kinh doanh nhà trọ và ban quản lý chung cư.
Chủ động ngăn chặn tệ nạn từ sớm, từ xa thông qua việc xây dựng và nhân rộng các mô hình tự quản “Nhà trọ, chung cư, tuyến đường không ma túy” ngay tại địa bàn dân cư cơ sở.
Chủ động ngăn chặn tệ nạn từ sớm, từ xa thông qua việc xây dựng và nhân rộng các mô hình tự quản “Nhà trọ, chung cư, tuyến đường không ma túy” ngay tại địa bàn dân cư cơ sở.
Điểm đáng chú ý là các mô hình không chỉ dừng ở việc tuyên truyền mà hướng đến hình thành ý thức tự quản trong cộng đồng. Khi người dân cùng tham gia nhận diện, cảnh giác và thông tin kịp thời cho lực lượng chức năng, nguy cơ phát sinh những điểm nóng về ma túy có thể được phát hiện sớm hơn.
Ngăn ma túy xâm nhập học đường
Không chỉ ở khu dân cư, công tác phòng ngừa ma túy trong trường học cũng đang được các cơ quan, đơn vị quan tâm, nhất là trước tình trạng các loại ma túy, chất kích thích được ngụy trang ngày càng tinh vi. Tại xã Tân Nhựt, địa phương phối hợp với Công an Thành phố Hồ Chí Minh triển khai chuỗi chương trình “School tour-Trường học an toàn”, nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng nhận diện ma túy, an toàn giao thông cho học sinh. Các hoạt động mở đầu được tổ chức tại Trường trung học phổ thông Tân Túc và Trường trung học cơ sở Tân Kiên.
Đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền, đưa pháp luật phòng, chống ma túy đến trực tiếp với học sinh thông qua các hoạt động tương tác sinh động, trực quan.
Đổi mới nội dung và phương thức tuyên truyền, đưa pháp luật phòng, chống ma túy đến trực tiếp với học sinh thông qua các hoạt động tương tác sinh động, trực quan.
Trước thực tế đó, địa phương xác định công tác tuyên truyền trong trường học cần đổi mới theo hướng gần gũi, dễ hiểu. Học sinh không chỉ được trang bị kiến thức về tác hại của ma túy mà còn cần có khả năng nhận diện nguy cơ, ứng phó trước những tình huống cụ thể và chủ động tìm kiếm sự trợ giúp khi cần thiết. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với công tác phòng ngừa trong môi trường giáo dục. Bởi nếu chỉ dừng ở việc phổ biến kiến thức, học sinh sẽ khó có đủ kỹ năng để tự bảo vệ mình trước những thủ đoạn lôi kéo, dụ dỗ ngày càng khó nhận biết.
Học sinh hào hứng tham gia trải nghiệm và tương tác cùng các cán bộ công an, chủ động trang bị kỹ năng nhận diện cạm bẫy và tự bảo vệ mình trước các loại ma túy biến tướng tinh vi.
Học sinh hào hứng tham gia trải nghiệm và tương tác cùng các cán bộ công an, chủ động trang bị kỹ năng nhận diện cạm bẫy và tự bảo vệ mình trước các loại ma túy biến tướng tinh vi.
Công an Thành phố Hồ Chí Minh nhận định: Trước nguy cơ ma túy ngày càng trẻ hóa, việc chỉ xử lý vi phạm là chưa đủ; gia đình và nhà trường phải chính là ‘lớp bảo vệ đầu tiên’ đối với học sinh, sinh viên. Do đó tuyên truyền cần được đổi mới theo hướng đưa pháp luật đến trực tiếp với người trẻ thông qua các hoạt động trải nghiệm, tương tác. Qua đó, giúp các em hình thành khả năng nhận diện cạm bẫy, rèn bản lĩnh và nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật.
Xây dựng mạng lưới tuyên truyền
Một điểm mới trong công tác phòng, chống ma túy hiện nay là không chỉ đưa hoạt động tuyên truyền đến trường học mà còn chủ động xây dựng lực lượng có khả năng lan tỏa kiến thức phòng ngừa trong môi trường giáo dục. Mô hình “Không gian học tập cộng đồng về phòng, chống ma túy” tại Trường đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh là một thí dụ. Công trình được nhà trường phối hợp với các đơn vị triển khai, bước đầu tạo thêm không gian trực quan để sinh viên và người tham quan tìm hiểu về ma túy.
“Không gian học tập cộng đồng về phòng, chống ma túy” – mô hình phối hợp sáng tạo giữa lực lượng Công an và ngành sư phạm nhằm lan tỏa kiến thức phòng ngừa ma tuý trong môi trường giáo dục.
“Không gian học tập cộng đồng về phòng, chống ma túy” – mô hình phối hợp sáng tạo giữa lực lượng Công an và ngành sư phạm nhằm lan tỏa kiến thức phòng ngừa ma tuý trong môi trường giáo dục.
Tại đây, người học được tiếp cận hệ thống mẫu vật mô phỏng các loại ma túy, hình ảnh nhận diện, phương thức và thủ đoạn ngụy trang ma túy trong đời sống, cùng những thông tin cảnh báo về tác hại và hậu quả pháp lý. Nội dung được thể hiện qua mô hình trực quan, infographic, video tuyên truyền, sản phẩm truyền thông số; đồng thời kết hợp tương tác và trao đổi trực tiếp với tuyên truyền viên. Điểm khác biệt của mô hình là ngành sư phạm không chỉ tiếp nhận hoạt động tuyên truyền mà còn chủ động tham gia xây dựng phương thức giáo dục phòng ngừa ma túy bằng chính thế mạnh của mình. Sinh viên sư phạm sau khi được trang bị kiến thức nhận diện ma túy, kỹ năng phòng tránh và phương pháp truyền đạt phù hợp có thể tiếp tục lan tỏa những hiểu biết này đến học sinh trong quá trình thực tập, giảng dạy và tham gia hoạt động ngoại khóa.
Mô hình trực quan sinh động mang đến cách tiếp cận pháp luật gần gũi, giúp người học chủ động nhận diện cạm bẫy ma túy len lỏi trong đời sống.
Mô hình trực quan sinh động mang đến cách tiếp cận pháp luật gần gũi, giúp người học chủ động nhận diện cạm bẫy ma túy len lỏi trong đời sống.
Từ mô hình này sẽ hình thành cơ chế phối hợp thường xuyên giữa gia đình, nhà trường, địa phương và lực lượng Công an. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, học sinh sẽ có địa chỉ tin cậy để được hỗ trợ; giáo viên và phụ huynh cũng được trang bị kiến thức nhận diện, xử lý tình huống phù hợp. Nếu được duy trì và nhân rộng, những mô hình như vậy có thể góp phần hình thành mạng lưới tuyên truyền ngay trong môi trường giáo dục, đưa kiến thức phòng ngừa đến gần hơn với học sinh, sinh viên và cộng đồng.
Quyết liệt đấu tranh, chặn nguồn cung
Phòng ngừa từ cơ sở có ý nghĩa quan trọng, nhưng để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thành phố không ma túy vào năm 2030, Thành phố phải đồng thời triển khai quyết liệt các giải pháp đấu tranh, triệt phá, kiểm soát nguồn cung và quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy.
Song song với công tác phòng ngừa, lực lượng Công an Thành phố Hồ Chí Minh quyết liệt đấu tranh, triệt phá nhiều đường dây tội phạm ma túy quy mô lớn, kiên quyết chặt đứt nguồn cung len lỏi vào đời sống.
Song song với công tác phòng ngừa, lực lượng Công an Thành phố Hồ Chí Minh quyết liệt đấu tranh, triệt phá nhiều đường dây tội phạm ma túy quy mô lớn, kiên quyết chặt đứt nguồn cung len lỏi vào đời sống.
Thực tế cho thấy, tội phạm ma túy vẫn diễn biến phức tạp, với nhiều phương thức hoạt động mới, trong đó có việc lợi dụng không gian mạng và tổ chức các đường dây có quy mô lớn, hoạt động liên tỉnh, xuyên quốc gia.
TÌNH HÌNH ĐẤU TRANH VỚI TỘI PHẠM MA TÚY TRONG 10 THÁNG NĂM 2026
Phát hiện, xử lý hơn 6.400 vụ, hơn 17.700 đối tượng vi phạm pháp luật về ma túy.
Thu giữ hơn 640kg ma túy tổng hợp, 518kg cần sa và gần 15kg heroin.
Triệt phá 75 vụ với 780 đối tượng phạm tội về ma túy có tổ chức, xuyên quốc gia.
Phát hiện, xử lý 565 vụ lợi dụng không gian mạng.
Những con số này cho thấy áp lực lớn đối với công tác phòng, chống ma túy, đồng thời đặt ra yêu cầu phải chủ động nhận diện, đấu tranh với các phương thức, thủ đoạn mới. Năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh, nhiệm kỳ 2025-2030. Trong bối cảnh yêu cầu bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội ngày càng cao, Thành phố xác định phải phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt.
Mỗi khu phố, nhà trọ và gia đình trở thành một mắt xích chủ động, tạo dựng mạng lưới an ninh vững chắc nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh không ma túy vào năm 2030.
Mỗi khu phố, nhà trọ và gia đình trở thành một mắt xích chủ động, tạo dựng mạng lưới an ninh vững chắc nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh không ma túy vào năm 2030.
Giải pháp trọng tâm trước mắt là chủ động nắm chắc tình hình từ sớm, từ xa, từ cơ sở, trên cả thực địa và không gian mạng; nhận diện các đường dây, tổ chức tội phạm có quy mô lớn, hoạt động liên tỉnh, xuyên quốc gia và sử dụng công nghệ cao. Với tinh thần đấu tranh “không để bị động bất ngờ, không đi sau tội phạm”, lực lượng chức năng không chỉ xử lý từng vụ việc mà phải điều tra mở rộng, triệt phá cả đường dây, xác định đối tượng chủ mưu, cầm đầu; đồng thời truy xét từ người sử dụng trái phép chất ma túy để phát hiện các đối tượng liên quan.
Cần xây dựng nghị quyết chuyên đề và phân kỳ theo năm, ban hành nghị quyết cụ thể, có lộ trình và chỉ tiêu công việc rõ ràng cho từng năm để toàn hệ thống chính trị cùng thực hiện. Xác định rõ xã, phường, khu phố là hạt nhân trong công tác phòng, chống ma túy. Đồng thời, chuyển mạnh tư duy quản lý từ quản lý vụ việc sang quản lý, rà soát và chuyển hóa địa bàn. Cùng với đó là thực hiện đồng bộ 3 giảm: Kết hợp chặt chẽ giữa giảm cung, giảm cầu và giảm tác hại của ma túy.
MỤC TIÊU TRONG CÔNG TÁC CAI NGHIỆN VÀ QUẢN LÝ SAU CAI
Công tác cai nghiện và quản lý sau cai cũng cần được đặt trong tổng thể giải pháp phòng, chống ma túy tại cơ sở. Thành phố đặt mục tiêu nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác cai nghiện, quản lý sau cai tại địa phương; đồng thời phát triển các hình thức cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng.
Mục tiêu xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh không ma túy vào năm 2030 là nhiệm vụ lớn, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc liên tục, đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Những mô hình đang triển khai cho thấy công tác phòng, chống ma túy ngày càng chú trọng hơn đến địa bàn dân cư và môi trường giáo dục, nơi các nguy cơ có thể được nhận diện, ngăn chặn từ sớm.
Ủy ban nhân dân phường Tân Bình tổ chức ký kết phối hợp triển khai công tác phòng, chống tội phạm và tệ nạn ma túy, gắn rõ trách nhiệm và lộ trình phân kỳ cụ thể cho từng năm đối với từng địa bàn.
Ủy ban nhân dân phường Tân Bình tổ chức ký kết phối hợp triển khai công tác phòng, chống tội phạm và tệ nạn ma túy, gắn rõ trách nhiệm và lộ trình phân kỳ cụ thể cho từng năm đối với từng địa bàn.
Để Thành phố thực sự bình yên, phát triển bền vững, phòng, chống ma túy không thể chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng. Điều quan trọng là mỗi địa bàn dân cư, mỗi trường học và mỗi gia đình đều trở thành một mắt xích chủ động trong phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn tệ nạn này.
Chỉ đạo sản xuất: Lê Nam Tư
Tổ chức sản xuất: Tùng Quang
Nội dung: Quang Quý, Thảo Du
Ảnh: Tùng Anh, Quang Quý, Công an Thành phố Hồ Chí Minh
Trình bày: Tùng Anh
(Bài có sử dụng hình ảnh AI trong thiết kế)