CHỦ ĐỘNG TRƯỚC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Trong bản quy hoạch mới, định hướng phát triển của Thành phố không chỉ dựa vào vùng lõi trung tâm mà phải khai thác toàn bộ trong đó đặc biệt là lợi thế mặt tiền biển, cảng biển, logistics, du lịch và kết nối quốc tế.

Các chuyên gia nhận định, Thành phố Hồ Chí Minh có các lợi thế mà ít đô thị Đông Nam Á sở hữu đồng thời như: vừa có hệ thống cảng lớn nhất cả nước, vừa có trung tâm dầu khí quan trọng, vừa sở hữu vùng biển du lịch lại vừa có cửa ngõ hướng ra tuyến hàng hải nhộn nhịp nhất thế giới.

Tuy nhiên, cùng với tham vọng vươn biển là những cảnh báo về sụt lún, ngập nước và áp lực sinh thái. Để siêu đô thị không bị chìm dần vào năm 2050, các chuyên gia kiến nghị Thành phố phải lập tức hoàn thiện quy hoạch cốt nền kỹ thuật cho từng khu vực đặc thù: khu trung tâm, khu vực bám sông Sài Gòn và khu vực Cần Giờ.

Trong Dự thảo Quy hoạch hiện nay cũng đã nhấn mạnh định hướng thoát nước, chống ngập của Thành phố là hình thành hệ thống chống ngập đa tầng, quản lý theo lưu vực và thích ứng chủ động với mưa lớn, triều cường, lũ và sụt lún.

Giải pháp chống ngập được triển khai khác nhau theo từng lưu vực, kết hợp công trình, phi công trình và quản trị rủi ro theo điều kiện địa hình, thủy văn cụ thể. Chuyển đổi tư duy: từ “thoát nước nhanh, chống ngập thụ động” sang “quản lý rủi ro ngập tổng hợp”, kết hợp bảo vệ-thích ứng-trữ nước-tiêu thoát-phục hồi sinh thái.

Các chuyên gia cho rằng, điều quan trọng là phải thay đổi tư duy thực thi. Không thể tiếp tục chỉ dùng ngân sách để phát triển. Cần xây dựng cơ chế tạo nguồn lực mới, áp dụng KPI và có cơ chế thưởng phạt phân minh.

Cùng với đó, Thành phố cần có cơ chế điều phối cấp thành phố đủ mạnh, mạnh dạn triển khai các không gian thử nghiệm pháp lý (sandbox thể chế) và xây dựng danh mục các dự án mang tính biểu tượng, có sức lan tỏa lớn.

Ngoài nguồn lực trong nước, bản quy hoạch cũng nhận được sự quan tâm từ các đối tác quốc tế như Tổng Lãnh sự Singapore tại Thành phố Hồ Chí Minh, Tổng Lãnh sự Pháp tại Thành phố Hồ Chí Minh với cam kết đồng hành về giao thông, tài chính, hạ tầng và chuyển đổi xanh.

Một bản quy hoạch 100 năm không phải để trả lời mọi câu hỏi của tương lai. Điều mà quy hoạch phải làm được là tạo đủ không gian để những thế hệ chưa ra đời vẫn còn cơ hội phát triển.

Một siêu đô thị không được đo bằng số lượng cao ốc. Không được đo bằng số km đường. Cũng không chỉ đo bằng quy mô kinh tế. Nó được đo bằng khả năng để hàng chục triệu con người có thể sống tốt hơn, di chuyển dễ hơn, hít thở trong lành hơn và tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng lớn hơn.

Từ những bến phà của nhiều thập niên trước đến những tuyến metro đang dần hình thành, Thành phố Hồ Chí Minh luôn lớn lên bằng những bước chuyển mình. Lần này, bước chuyển ấy có thể sẽ quyết định hình hài của Thành phố trong suốt thế kỷ tiếp theo.